โรค cryptococcosis เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจาก Cryptococcus neoformans ซึ่งเป็นส่าที่มีแคปซูล โรค ติดเชื้อชนิดนี้เป็นโรคติดเชื้อที่ร้ายแรง อาจทำให้ผู้ป่วย เสียชีวิตได้ เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่า เชื้อก่อโรคนี้ เข้าทางทางเดินหายใจ โดยที่หน่วยก่อโรคจะเข้าไปที่ปอดก่อน แต่ยังไม่มีใครสามารถบ่งชี้ชัดได้ว่า หน่วยก่อโรคเป็น เซลล์รูปส่าหรือเบสิดิโอสปอร์ที่เกิดจากสายราชนิด diploid หรือ haploid สำหรับเบสิดิโอสปอร์นั้นมีขนาดเล็ก แห้ง เบา จึงน่าจะเข้าไปถึงในปอดได้ จากการสืบค้นข้อมูลพบว่ามีการศึกษาการก่อโรค ของเบสิดิโอสปอร์เพียง 1 รายเท่านั้น ซึ่งผู้ทดลอง แสดงให้เห็นว่าเมื่อฉีดเบสิดิโอสปอร์เข้าสมองโดยตรง หรือฉีดเข้าหลอดเลือดดำ ทำให้หนูถีบจักรเกิดโรค cryptococcosis ได้ ผู้วิจัยมีความตั้งใจที่จะทำการทดลองให้กระจ่าง ว่าเซลล์รูปส่า หรือเบสิดิโอสปอร์ของเชื้อ Cryptococcus neoformans var. neoformans ก่อให้เกิดโรคทาง ทางเดินหายใจได้หรือไม่ โดยได้ทำการทดลองทั้งในหนู ถีบจักรที่มีภูมิคุ้มกันปกติ และหนูที่มีภาวะเม็ดเลือดขาว ต่ำจากการได้รับยา cyclophosphamide ในการทดลอง ครั้งนี้ ได้ออกแบบประดิษฐ์และดัดแปลงเครื่องมือ 2 ชนิด ชนิดหนึ่งได้แก่ เครื่องมือ micromanipulator ซึ่ง เป็นเครื่องมือที่ใช้แยกเซลล์ให้ได้เพียง 1 เซลล์เพื่อ นำไปเพาะเลี้ยงให้บริสุทธิ์ต่อไป เครื่องมือชนิดที่สอง คืออุปกรณ์สำหรับทำให้หนูสูดดมหน่วยก่อโรค (inhaling chamber) ทั้งชนิดผง และชนิดพ่นซึ่งต่อกับ nebulizer ในการทดลองนี้หน่วยทดลองก่อโรคที่เป็นเซลล์ รูปส่าเป็นเชื้อ C. neoformans MT -12.4 และหน่วย ทดลองที่เป็นเบสิดิโอสปอร์บริสุทธิ์ ได้มาจากลูกผสม ระหว่าง C. neoformans RV - 45980 และ MT- 100.1 การทดลองติดเชื้อทางทางเดินหายใจมีทั้งหมด 3 วิธีคือ การใช้ตะกอนแขวนของหน่วยก่อโรคในน้ำหยอด จมูก การพ่นละอองฝอยของตะกอนแขวนของหน่วยก่อโรค ในน้ำ และการเป่าฟุ้งของหน่วยก่อโรคผงแห้ง การประเมินผลการทดลองโดยการตรวจสอบปริมาณ เชื้อก่อโรคในอวัยวะภายในของหนูและการตรวจสอบทาง จุลพยาธิวิทยา ผลการทดลองพบว่าทั้งเซลล์รูปส่า และ เบสิดิโอสปอร์ ก่อให้เกิดโรคกับหนูทดลองได้ทั้งโดยวิธี หยอดจมูก และวิธีพ่นละอองฝอย แต่วิธีเป่าฟุ้งเชื้อแห้ง ไม่ก่อให้เกิดโรคแม้แต่จะใช้ปริมาณสูงก็ตาม การทดลอง ครั้งนี้เป็นรายงานแรกที่แสดงว่าเบสิดิโอสปอร์ก่อโรค ทางทางเดินหายใจของหนูทดลองได้ วิธีการพ่นละออง ฝอยโดย nebulizer พ่นเชื้อเข้าทางเดินหายใจได้ ใกล้เคียงกับการติดเชื้อโดยธรรมชาติที่สุด มาใช้ทดลอง เป็นครั้งแรกซึ่งได้ผลดี เพราะละอองน้ำเล็ก ๆ เหล่านี้ ทำหน้าที่เป็นพาหะนำหน่วยก่อโรคไปยังปอดได้ ในการทดลองหน่วยก่อโรคฉีดเข้าช่องท้องหนู พบว่าเบสิดิโอสปอร์จะทำให้เกิดความรุนแรงของโรค น้อยกว่าเซลล์รูปส่า และความรุนแรงของเซลล์รูปส่า ขึ้นอยู่กับจำนวนหน่วยก่อโรคที่ใช้ ส่วนเบสิดิโอสปอร์ ก่อให้เกิดโรคในหนูที่ได้รับยา cyclophosphamide รุนแรงชัดเจนกว่าหนูที่ไม่ได้รับยา แต่อธิบายไม่ได้ว่า ทำไมเซลล์รูปส่าจึงได้ผลตรงกันข้าม ผลการเพาะเชื้อจากอวัยวะของหนูที่ติดโรคจาก เบสิดิโอสปอร์ พบว่าเชื้อที่ขึ้นมีลักษณะโคโลนีหลายแบบ ซึ่งลักษณะเช่นนี้พบน้อยมากในการเพาะเชื้อจากคนที่ เป็นโรค ฉะนั้นถ้าเบสิดิโอสปอร์เป็นหน่วยก่อโรคจริง ก็น่าจะเป็นเบสิดิโอสปอร์ชนิดที่เกิดจากสายราแบบ haploid ซึ่งต้องการการพิสูจน์ต่อไป เครื่องมือที่ดัดแปลงประดิษฐ์ขึ้นโดยเฉพาะ micromanipulator ได้ผลดีมาก เพราะใช้ง่ายและราคา ถูกมาก ส่วน inhaling chamber จะต้องมีการพัฒนาต่อไป จากการทดลองนี้ผู้ทดลองมีความเห็นว่าทั้งเซลล์ รูปส่า และเบสิดิโอสปอร์คงจะเป็นหน่วยก่อโรคโดยเข้า ทางระบบหายใจได้ ละอองฝอยของน้ำเป็นพาหะนำหน่วย ก่อโรคเข้าไปในโพรงจมูกและ/หรือปอด ซึ่งถ้าเป็นเซลล์ รูปส่าที่มีแคปซูล น่าจะเข้าไปอยู่ในโพรงจมูกและใช้เป็น ที่ฟักตัวเพิ่มจำนวน (colonization) ก่อนที่จะแพร่ กระจายไปอวัยวะอื่น ๆ ต่อไป