การเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาเป็นวิธีที่ดีและเหมาะสมที่สุดที่ส่งผลต่อการเจริญ เติบโตของบุตรโดยตรงทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจและพัฒนาการ ช่วยลดภาวะทุพโภชนาการ และการป่วยด้วยโรคติดเชื้อที่สามารถป้องกันได้ จากแนวโน้มที่มีการเลี้ยงบุตรด้วยนม มารดาลดลงทั้งอัตราและระยะเวลา ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษาว่า มีปัจจัยอะไรบ้าง ที่มีผลต่อระยะเวลาในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา โดยใช้การวิจัยเชิงพรรณนา ศึกษา ย้อนหลังในมารดาในจังหวัดสกลนคร ที่มีบุตรอายุ 1 ปี (เกิดระหว่างวันที่ 1-31 มีนาคม 2539) และเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา จำนวน 279 คน เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์ มารดาที่บ้านในชุมชน โดยใช้ PRECEDE Framework เป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบขั้นตอน ผลการวิจัย พบว่า มารดาร้อยละ 82.0 เลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาเป็นระยะเวลา 12 เดือนขึ้นไป ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระยะเวลาในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ รายได้ครอบครัว ความรู้เกี่ยวกับการ เลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา การปฏิบัติเกี่ยวกับการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา ภาวะสุขภาพ ของมารดา การได้รับบริการจากแหล่งประโยชน์ การได้รับแรงสนับสนุนจากญาติใกล้ชิด และบุคลากรสาธารณสุข ปัจจัยที่สามารถร่วมทำนายระยะเวลาในการเลี้ยงบุตรด้วยนม มารดา ได้แก่ การปฏิบัติเกี่ยวกับการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา ความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยง บุตรด้วยนมมารดา ภาวะสุขภาพของมารดา รายได้ครอบครัว การได้รับแรงสนับสนุน จากญาติใกล้ชิด และการได้รับแรงสนับสนุนจากบุคลากรสาธารณสุข สามารถร่วมทำนาย ระยะเวลาในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาได้ร้อยละ 24.6 ผลจากการศึกษาครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า ควรมีการส่งเสริมอย่างจริงจังให้มารดา หลังคลอด มีการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาที่ถูกต้อง มีความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงบุตรด้วย นมมารดา ส่งเสริมให้มารดามีภาวะสุขภาพที่ดีหลังคลอด ตลอดจนญาติใกล้ชิดและบุคลากร สาธารณสุขต้องให้การสนับสนุน เพื่อช่วยให้มารดามีระยะเวลาในการเลี้ยงบุตรด้วย นมมารดานานขึ้น