การศึกษาปฏิสัมพันธ์และความต้องการของผู้ติดเชื้อ โรคเอดส์ ครอบครัว และชุมชนนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา รูปแบบปฏิสัมพันธ์ การปรับตัว และความต้องการของบุคคล เหล่านั้นในการอยู่ร่วมกัน โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ ใช้เวลาในการเก็บข้อมูลภาคสนามเป็นเวลา 4 เดือน จาก เดือนธันวาคม 2538 ถึงเดือนมีนาคม 2539 กลุ่มตัวอย่างที่ ศึกษาคือ ผู้ติดเชื้อเอดส์ทุกระยะ สมาชิกในครอบครัวผู้ ติดเชื้อเอดส์ คนในชุมชน และบุคคลสำคัญในชุมชน รวม ทั้งสิ้น 41 คน พื้นที่ศึกษาคือหมู่บ้านหนึ่งในจังหวัดทาง ภาคเหนือของประเทศไทย ผลการศึกษาพบว่า ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ติดเชื้อเอดส์ ครอบครัว และชุมชน มีรูปแบบแตกต่างกัน แต่ปัจจัยหลักที่ส่งผล ต่อรูปแบบปฏิสัมพันธ์นั้นเหมือนกัน คือระดับอาการของผู้ ติดเชื้อเอดส์ ซึ่งหากผู้ติดเชื้อเอดส์มีอาการรุนแรง โดย เฉพาะอาการที่น่ารังเกียจอย่างชัดเจน มีโรคแทรกซ้อน ความหวาดระแวง ความหวาดกลัวในครอบครัวจะมีมากขึ้น และในชุมชนก็จะมีความรังเกียจไม่ต้องการมีปฏิสัมพันธ์ ร่วมด้วย หลีกหนีจากผู้ติดเชื้อเอดส์มากขึ้นเช่นกัน นอกจาก นี้พบว่าฐานะทางเศรษฐกิจของครอบครัว และระยะเวลา ในการดูแลผู้ติดเชื้อเอดส์ของครอบครัวเป็นปัจจัยเสริม ที่มีผลให้รูปแบบปฏิสัมพันธ์ของคนในครอบครัวกับผู้ติดเชื้อ เอดส์แตกต่างกันไปด้วย ส่วนในชุมชนพบว่า พฤติกรรมของ ผู้ติดเชื้อเอดส์ คือการป้องกันการแพร่เชื้อสู่ผู้อื่น การดูแล ความสะอาดร่างกายของผู้ติดเชื้อเอดส์ และปัจจัยด้านชุมชน คือความเป็นเครือญาติของคนในชุมชนกับผู้ติดเชื้อเอดส์ เป็นปัจจัยเสริม ที่ส่งผลให้รูปแบบปฏิสัมพันธ์ของคนใน ชุมชนกับผู้ติดเชื้อเอดส์แตกต่างกันออกไป สำหรับการปรับตัว ของผู้ติดเชื้อเอดส์ หลังทราบผลการติดเชื้อ ผู้ติดเชื้อ เอดส์จะระมัดระวังตนเองไม่ให้แพร่เชื้อสู่ผู้อื่น หลีกเลี่ยง การมีกิจกรรมที่ใกล้ชิดร่วมกับชุมชน เพื่อต้องการให้ตนเอง เป็นที่ยอมรับของชุมชน ผู้ติดเชื้อเอดส์ต้องการทำงานหา รายได้ช่วยครอบครัว และเกรงการนินทาจากชุมชนว่าเป็น ภาระครอบครัว ซึ่งการนินทาถึงการเป็นภาระครอบครัว ของผู้ติดเชื้อเอดส์ และปฏิสัมพันธ์ที่แสดงถึงความรังเกียจ จากชุมชน เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ติดเชื้อเอดส์เกิด ความเครียด มีความกดดันจนคิดฆ่าตัวตาย สำหรับปัญหาและความต้องการของครอบครัว ชุมชน และผู้ติดเชื้อเอดส์ในการอยู่ร่วมกันนั้น ความรู้ ที่ถูกต้องเกี่ยวกับการป้องกันการแพร่เชื้อโรคเอดส์ และ การดูแลรักษาผู้ติดเชื้อเอดส์เป็นสิ่งที่จำเป็นมากสำหรับ ทุกคน เพราะจะส่งผลให้การอยู่ร่วมกันมีประสิทธิภาพ ป้องกันการแพร่กระจายเชื้อสู่ผู้อื่น และผู้ติดเชื้อเอดส์ จะได้รับการดูแลที่เหมาะสม ผู้ติดเชื้อเอดส์มีความรู้สึก โดดเดี่ยว ต้องการความเข้าใจ ความเห็นใจ และต้อง การมีปฏิสัมพันธ์กับสังคมรอบข้าง ดังนั้นหากผู้ติดเชื้อ เอดส์มีที่พบปะระหว่างผู้ติดเชื้อเอดส์ด้วยกัน มีกิจกรรม ร่วมกัน โดยเฉพาะกิจกรรมที่มีรายได้และสามารถทำใน หมู่บ้านได้ จะทำให้สภาวะจิตใจของผู้ติดเชื้อเอดส์ดีขึ้น ความรู้สึกโดดเดี่ยว และความรู้สึกว่าตนเองเป็นภาระ ของครอบครัวลดลง นอกจากนี้การสนับสนุนด้านอาชีพ ที่สามารถทำได้ในชุมชนแก่ครอบครัวผู้ติดเชื้อเอดส์ จะทำให้ครอบครัวสามารถให้การดูแลผู้ติดเชื้อเอดส์ ได้ดีที่สุด แต่อย่างไรก็ตาม การให้ครอบครัวเป็นผู้ดู แลผู้ติดเชื้อเอดส์ในระยะที่มีอาการรุนแรง แะมีโรค แทรกซ้อนนั้น แม้จะมีผลดีในด้านจิตใจของผู้ติดเชื้อเอดส์ และเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายก็ตาม แต่สิ่งที่ต้องคำนึง ถึงคือโรคติดเชื้อที่มากับโรคเอดส์ เช่น โรควัณโรคปอด ซึ่งติดต่อได้ง่าย และต้องคำนึงถึงความพร้อมของ ครอบครัวที่จะให้การดูแลด้วย ซึ่งควรจะพิจารณาเป็น ราย ๆ ตามความเหมาะสม หากให้ครอบครัวเป็นผู้ดูแล ผู้ติดเชื้อเอดส์ที่บ้านแล้ว จะต้องมีเจ้าหน้าที่สาธารณสุข คอยดูแล และแนะนำผู้ดูแลผู้ป่วยอย่างสม่ำเสมอ