โรคอุจจาระร่วงเป็นโรคระบาดที่เป็นปัญหา สาธารณสุขที่สำคัญปัญหาหนึ่งของประเทศไทยมีความรุนแรง และมีอัตราการป่วย และตายสูงในทารกและเด็กโดยเฉพาะ อย่างยิ่งในกลุ่มเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี บุคคลที่มีบทบาท สำคัญต่อการดูแลสุขภาพของเด็กมากที่สุดคือมารดา ดังนั้น ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษาผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ของมารดาที่เลี้ยงดูบุตรอายุต่ำกว่า 1 ปี เพื่อป้องกัน โรคอุจจาระร่วง โดยจัดโปรแกรมสุขศึกษาที่ประกอบด้วย การให้ผู้ดำเนินงานหอกระจายข่าวที่ได้รับการอบรม ให้ ความรู้พื้นฐานและกระตุ้นเตือนเกี่ยวกับโรคอุจจาระร่วง ทางหอกระจายข่าวแก่มารดาผู้เลี้ยงดูบุตรอายุต่ำกว่า 1 ปี การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่าง เป็นมารดาที่เลี้ยงดูบุตรอายุต่ำกว่า 1 ปี จำนวน 115 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองจำนวน 58 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ จำนวน 57 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมสุขศึกษาที่จัดให้ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ ทำการเก็บรวบรวมข้อมูล 3 ครั้งคือก่อนการ ทดลอง ระหว่างการทดลองและสิ้นสุดการทดลอง หลังจากนั้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบน มาตรฐาน Students t-test, Paired Samples t-test, Pearsons Production Moment Correlation Coefficient และค่า Chi-square ผลการวิจัยสรุปได้ว่า ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลอง มีการเปลี่ยนแปลงด้านการรับรู้ความรุนแรงของโรคอุจจาระร่วง การรับโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคอุจจาระร่วง ความคาดหวัง ในความสามารถของตนเองในพฤติกรรมป้องกันโรคอุจจาระร่วง ความคาดหวังในประสิทธิผลของการตอบสนองในพฤติกรรมการ ป้องกันโรคอุจจาระร่วงและความตั้งใจที่จะมีพฤติกรรมการป้อง กันโรคอุจจาระร่วง และการมีพฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระ ร่วงดีขึ้นกว่าก่อนการทดลองและดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนตัวแปรด้านการรับรู้ความรุนแรง ของโรคอุจจาระร่วง การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรค อุจจาระร่วง ความคาดหวังในความสามารถของตนเองใน พฤติกรรมการตอบสนองในการป้องกันโรคอุจจาระร่วงกับการมี พฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระร่วงไม่มีความสัมพันธ์กัน ทางสถิติ ส่วนความคาดหวังในประสิทธิผลของการตอบสนอง ในพฤติกรรมการตอบสนองในการป้องกันโรคอุจจาระร่วง และ ความตั้งใจที่จะมีพฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระร่วงกับ การมีพฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระร่วง มีความสัมพันธ์กัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สำหรับตัวแปรอธิบายอันได้แก่ อายุ อาชีพ รายได้ การศึกษา ประสบการณ์การเจ็บป่วยด้วย โรคอุจจาระร่วงของบุตรและจำนวนสมาชิกในครอบครัว กับ การมีพฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระร่วงไม่มีความสัมพันธ์ กันอย่างมีนัยทางสถิติ จากผลการวิจัยครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่าโปรแกรม สุขศึกษาที่จัดให้ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านการรับรู้ ความรุนแรงของโรคอุจจาระร่วง การรับรู้โอกาสเสี่ยง ต่อการเกิดโรคอุจจาระร่วง ความคาดหวังในความสามารถ ของตนเองในพฤติกรรมการตอบสนองในการป้องกันโรค อุจจาระร่วง ความคาดหวังในประสิทธิผลของการตอบสนอง ในพฤติกรรมการตอบสนองในการป้องกันโรคอุจจาระร่วงและ ความตั้งใจที่จะมีพฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระและ การมีพฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระได้ถูกต้องมากขึ้น ดังนั้นโปรแกรมสุขศึกษาในรูปแบบดังกล่าว สามารถนำไป ประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันโรคอุจจาระร่วง ในพื้นที่ต่าง ๆ ได้ โดยเฉพาะหากนำไปใช้ในกลุ่มหญิง ตั้งครรภ์จะเป็นการส่งเสริมและป้องกันการเกิดโรคอุจจาระ ร่วงในเด็กได้ตั้งแต่ระยะเบื้องต้น