ความเครียดจากการเจ็บป่วยด้วยโรคมะเร็งเต้านมระยะ สุดท้าย ทำให้ผู้ป่วยมีความทุกข์ทรมานมากขึ้น พยาบาลจำเป็นต้อง มีการพัฒนาองค์ความรู้เพื่อใช้เป็นแนวทางในการส่งเสริมศักยภาพ ของผู้ป่วย ให้มีพฤติกรรมเผชิญความเครียดที่เหมาะสมและ ส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป การวิจัยครั้งนี้มี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างภาวะเหนือ ตนเอง พฤติกรรมเผชิญความเครียด และปัจจัยพื้นฐานกับ คุณภาพชีวิตในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะสุดท้ายที่อยู่ในระยะ 3b หรือ 4 ที่แพทย์นัดมาติดตามการรักษาที่คลินิกมะเร็ง หรือมาติดตามการรักษาด้วยเคมีบำบัด หรือรังสีบำบัดของ โรงพยาบาลศิริราช โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์และสถาบันมะเร็ง แห่งชาติ ระหว่างเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม 2539 จำนวน 100 ราย โดยให้ตอบแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามภาวะเหนือ ตนเอง แบบสอบถามพฤติกรรมเผชิญความเครียดและแบบสอบถาม คุณภาพชีวิต วิเคราะห์ข้อมูลโดย คำนวณค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตราฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุแบบเชิงชั้น ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมเผชิญความเครียดมีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพ ชีวิต ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะสุดท้ายอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ (r=.246, p<.01) และภาวะเหนือตนเองมีความ สัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมเผชิญความเครียดอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ (r=.409, p<.001) นอกจากนี้พฤติกรรมเผชิญความ เครียดมีอิทธิพลโดยตรงในทางบวกกับคุณภาพชีวิต (beta=.300, p<.01) และภาวะเหนือตนเองมีอิทธิพลโดยตรงในทางบวกกับ พฤติกรรมเผชิญความเครียด (beta=.375, p<.001) และมี ผลโดยอ้อมต่อคุณภาพชีวิตผ่านพฤติกรรมเผชิญความเครียด ผลการศึกษาครั้งนี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะในการดูแล ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมระยะสุดท้าย โดยการส่งเสริมศักยภาพ ในการพัฒนาภาวะเหนือตนเอง เพื่อช่วยเหลือให้ผู้ป่วย สามารถปรับตัวต่อโรค มีพฤติกรรมเผชิญความเครียดที่ เหมาะสม ซึ่งจะส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีตามมา