ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังมักจะประสบกับความ เจ็บป่วยที่มีผลกระทบต่อชีวิตทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมเป็นระยะเวลายาวนานตลอดชีวิต เนื่อง จากต้องเผชิญภาวะวิกฤตของการหายใจลำบากที่มีความ รุนแรงเพิ่มขึ้นตามลำดับ และความเหนื่อยล้า ปัญหาดังกล่าว ก่อให้เกิดผลกระทบต่อแบบแผนการดำเนินชีวิตของผู้ป่วย ดังนั้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้สอดคล้องกับโรคและแผน การรักษา โดยการมีพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพที่เหมาะสม และต่อเนื่องจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความ สัมพันธ์ระหว่างการรับรู้สมรรถนะในตนเอง สัมพันธภาพ ระหว่างคู่สมรส ระดับการศึกษา รายได้ และพฤติกรรม ส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง กลุ่ม ตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ที่มาติดตาม รับการรักษาที่คลินิกโรคปอด แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาล รามาธิบดี โรงพยาบาลราชวิถี โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ โรงพยาบาลเลิศสิน และโรงพยาบาล ศิริราช จำนวน 120 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลส่วน บุคคล แบบวัดการรับรู้สมรรถนะในตนเอง แบบวัดพฤติกรรม ส่งเสริมสุขภาพ และแบบวัดสัมพันธภาพระหว่างคู่สมรส วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบน มาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณ และหาอำนาจ ทำนายโดยการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัย สรุปได้ดังนี้ การรับรู้สมรรถนะในตนเอง มีความสัมพันธ์ทางบวก กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .235, P < .01) สัมพันธภาพระหว่างคู่สมรสมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรม ส่งเสริมสุขภาพ และการรับรู้สมรรถนะในตนเองของผู้ป่วย โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .568, P < .001

r = .252, P < .01 ตามลำดับ) เมื่อ วิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน พบว่า สัมพันธภาพระหว่าง คู่สมรสสามารถทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วย โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ร้อยละ 32.30 ผลการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะว่า พยาบาล ผู้เกี่ยวข้องในการดูแลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ควร ส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีการรับรู้สมรรถนะในตนเอง และ สัมพันธภาพระหว่างคู่สมรสที่ดี ซึ่งจะก่อให้เกิดแรงจูงใจ ให้ผู้ป่วยมีพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพที่ดีตลอดไป