การวิจัยเชิงบรรยายครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษา แบบแผนการเกิดอาการคลื่นไส้และอาเจียน ความสัมพันธ์ ระหว่างความรู้สึกเหนื่อยล้า ความเพียงพอของการนอนหลับ ปฏิกิริยาตอบสนอบต่อการเป็นโรคมะเร็งกับอาการคลื่นไส้ และอาเจียน ตลอดจนวิธีการและประสิทธิภาพของการดูแลตนเอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่มารับการรักษา ในคลินิกเคมีบำบัด แผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลรามาธิบดี จำนวน 44 ราย โดยเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ใน การเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบวัดอาการคลื่นไส้และ อาเจียน 2) แบบวัดความรู้สึกเหนื่อยล้าและความเพียงพอของ การนอนหลับ 3) แบบวัดปฏิกิริยาการตอบสนองต่อการเป็นโรค มะเร็ง และ 4) แบบบันทึกการดูแลตนเอง ผลการวิจัยพบว่า ความรุนแรงของอาการคลื่นไส้อาเจียน โดยรวม และแต่ละอาการคือ อาการคลื่นไส้ อาเจียน และขย้อน ภายหลังได้รับเคมีบำบัด มีอาการเพียงเล็กน้อย โดยมี ค่าเฉลี่ยสูงในวันที่ 1 และเพิ่มสูงขึ้นในวันที่ 2 จากนั้นจะ ลดลงจนถึงวันที่ 7 แล้วจะเริ่มสูงขึ้นในวันที่ 8 และ 9 แล้วจะค่อย ๆ ลดลง นอกจากนี้ยังพบว่าความรุนแรงของ อาการคลื่นไส้อาเจียนโดยรวมและแต่ละอาการย่อย ไม่เพิ่มขึ้น ตามชุดของการได้รับเคมีบำบัด และยาเคมีบำบัดที่กลุ่ม ตัวอย่างได้รับในการศึกษาครั้งนี้ เป็นยาที่ทำให้เกิดอาการ คลื่นไส้และขย้อนมากกว่าทำให้เกิดอาการอาเจียน เมื่อวิเคราะห์จัดกลุ่มแบบแผนของอาการพบว่า อาการ คลื่นไส้อาเจียนโดยรวม พบ 4 แบบแผน คือ 1) ไม่เกิดอาการ ใดเลย 2) เกิดอาการเล็กน้อย 3) เกิดอาการปานกลางแล้ว ค่อยๆ ลดลงอย่างช้าๆ 4) เกิดอาการรุนแรงมากแล้วค่อยๆ ลดลง แล้วเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและลดลงอย่างรวดเร็ว ส่วนอาการ คลื่นไส้ อาเจียนและขย้อนพบว่ามีอย่างละ 5 แบบแผน แต่ละ ลักษณะของแบบแผนมีความแตกต่างกันเล็กน้อย กล่าวคือ อาการ คลื่นไส้ พบ 5 แบบแผน คือ 1) ไม่เกิดอาการเลย 2) เกิดอาการ เล็กน้อย 3) เกิดอาการปานกลาง 4) เกิดอาการปานกลางใน ภายหลัง 5) เกิดอาการปานกลางแล้วค่อยๆ ลดลง จากนั้นอาการ รุนแรงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและลดลงอย่างรวดเร็ว สำหรับ แบบแผนของอาการอาเจียน พบ 5 แบบแผน คือ 1) ไม่เกิด อาการอาเจียนเลย 2) เกิดอาการเล็กน้อย 3) เกิดอาการ ปานกลางในภายหลัง 4) เกิดอาการปานกลาง 5) เกิดอาการ ปานกลางแล้วลดลงอย่างรวดเร็ว และอาการแทรกซ้อน พบ 5 แบบแผน คือ 1) ไม่เกิดอาการเลย 2) เกิดอาการเล็กน้อย 3) เกิดอาการปานกลางแล้วค่อยๆ ลดลงอย่างช้าๆ 4) เกิดอาการ ปานกลางในภายหลัง และ 5) เกิดอาการรุนแรงตลอด ในด้านความสัมพันธ์นั้นพบว่า ความรู้สึกเหนื่อยล้า มีความสัมพันธ์ทางบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับอาการ คลื่นไส้อาเจียนโดยรวม และกับแต่ละอาการย่อยคืออาการ คลื่นไส้อาเจียนและขย้อน โดยเฉพาะในวันที่ 6 และ 7 สำหรับความเพียงพอของการนอนหลับ พบว่า มีความสัมพันธ์ ทางลบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับอาการคลื่นไส้อาเจียนโดยรวม และกับแต่ละอาการย่อยโดยเฉพาะในวันที่ 6 และ 7 เช่นกัน และไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างปฏิกิริยาตอบสนองต่อการเป็น โรคมะเร็ง กับอาการคลื่นไส้อาเจียนโดยรวม และกับแต่ละ อาการย่อย แม้จะพิจารณาทั้ง 6 ชุดรวมกัน หรือแยกพิจารณา ในแต่ละชุด สำหรับวิธีการดูแลตนเองที่ใช้เพื่อให้ได้รับน้ำและ อาหารอย่างเพียงพอ ที่ผู้ป่วยประเมินว่าได้ผลค่อนข้างมาก ได้แก่ การเลือกดื่มน้ำและ/หรือรับประทานอาหารที่มี คาร์โบไฮเดรท ส่วนวิธีการดูแลตนเองเพื่อบรรเทาอาการ คลื่นไส้และอาเจียนที่ผู้ป่วยประเมินว่าใช้แล้วได้ผลค่อนข้าง มากถึงได้ผลมากที่สุด คือการใช้ยาระงับอาการคลื่นไส้และ อาเจียน ผลการวิจัยครั้งนี้สนับสนุนความตรงของทฤษฎีการดูแล ตนเองของโอเร็ม (Orem 1991) ในส่วนของปัจจัยพื้นฐานที่ มีผลทำให้เกิดความต้องการการดูแลตนเองใหม่เพิ่มมากขึ้น และบุคคลใช้ศักยภาพในการริเริ่มกระทำการดูแลตนเองตาม ความเชื่อ ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมของบุคคลนั้น และขยายความรู้ในส่วนของวิธีการและประสิทธิภาพของการ ดูแลตนเอง เพื่อให้ได้รับน้ำและสารอาหารอย่างเพียงพอ และ เพื่อบรรเทาอาการคลื่นไส้และอาเจียน