การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความท้อถอย รวมทั้งศึกษาสาเหตุและวิธีลดความรุนแรงของความท้อถอย ของครูโรงเรียนประถมศึกษา จำนวน 378 คนจำแนกตามเพศ ประสบการณ์ในการรับราชการครู และขนาดของโรงเรียน กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย ได้แก่ ครูผู้สอนในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดมหาสารคาม ปีการศึกษา 2542 ซึ่งได้มาโดยการสุ่มตัวแบบแบ่งชั้น (Stratified RandomSampling) เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล เป็นแบบสอบถาม เรื่อง ความท้อถอย สาเหตุและวิธีลดความรุนแรงของความท้อถอยของครูมี 3 ด้าน คือ ความอ่อนล้าทางอารมณ์ ความด้อยสัมพันธภาพกับบุคคล และความรู้สึกไม่ประสบผลสำเร็จในการปฏิบัติงาน โดยข้อคำถามความรู้สึกท้อถอยทีเกิดขึ้นกับตนเอง เป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า จำนวน28 ข้อ มีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ .93 และค่าอำนาจจำแนกรายข้อมีค่าระหว่างความท้อถอย อย่างละ 16 ข้อ เป็นแบบสอบถามแบบตรวจสอบรายการ (Check List)สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าร้อยละ และการทดสอบสมมติฐานใช้การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-Way Analysis of Variance)และ t-test (Independent Samples) ผลการวิจัย พบว่า 1. ครูโรงเรียนประถมศึกษามีความท้อถอยโดยรวมและเป็นรายองค์ประกอบ 2 องค์ประกอบอยู่ในระดับปานกลาง คือด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์และด้านความด้อยสัมพันธภาพกับบุคคลแต่ในด้านความรู้สึกไม่ประสบผลสำเร็จในการปฏิบัติงานมีความท้อถอยอยู่ในระดับน้อย โดยมีหัวข้อที่มีความท้อถอยในระดับมากจำนวน 2 ข้อ คือ รู้สึกว่ารายได้แต่ละเดือนไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ และรู้สึกต้องการการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในวงการครู 2. ครูเพศชายมีระดับความท้อถอยโดยรวมและตามองค์ประกอบของความท้อถอยมากกว่าครูเพศหญิงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนครูที่มีประสบการณ์ในการรับราชการครู20 ปีขึ้นไปมีความท้อถอยในองค์ประกอบเฉพาะด้านความรู้สึกอ่อนล้าทางอารมณ์มากกว่าครูที่มีประสบการณ์ในการรับราชการครู 10-20 ปี อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. สาเหตุของความท้อถอยของครู ในด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์ ด้านความด้อยสัมพันธภาพกับบุคคล และในด้านความรู้สึกไม่ประสบผลสำเร็จในการปฏิบัติงาน ได้แก่ ประสบปัญหาทางเศรษฐกิจ มีหนี้สินมาก วัสดุ อุปกรณ์ ตลอดจนเครื่องอำนวยความสะดวกไม่เพียงพอหรืออยู่ในสภาพชำรุด ผลการปฏิบัติงานไม่สูงดังที่ตั้งความหวังไว้ และเพื่อนร่วมงานมีปัญหาแตกแยกแบ่งพรรคแบ่งพวก มีการแข่งขันชิงดีชิงเด่นไม่มีความจริงใจ โดยครูส่วนมากใช้วิธีลดความรุนแรงของความท้อถอย ดังนี้ ผ่อนคลายโดยการใช้กิจกรรมนันทนาการหรือทำงานอดิเรกพูดคุยปรึกษากับผู้ใกล้ชิด พยายามอดทนรอคอยให้สถานการณ์ต่างๆ ดีขึ้น และออกกำลังโดยการเล่นกีฬาที่ชอบ