การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบความพร้อมทางการเรียนด้านสติปัญญาของนักเรียนชั้นอนุบาลศึกษา ในจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้เป็นนักเรียนชั้นอนุบาลศึกษาปีที่ 2 ในจังหวัดมหาสารคาม จำนวน 319 คน ในปีการศึกษา2539 ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบทดสอบวัดความพร้อมทางการเรียน 15 ด้าน คือ1) การจำแนกภาพที่คล้ายคลึงกัน 2) การจำแนกภาพที่แตกต่างกัน 3) การจัดประเภท4) การเปรียบเทียบ 5) การสร้างความคิดรวบยอด 6) การรู้ความหมายของคำ 7) การรู้ความหมายของประโยค 8) การเข้าใจเนื้อเรื่อง 9) การปฏิบัติตามคำสั่ง 10) การแก้ปัญหา11) กรหาความสัมพันธ์ 12) การใช้มือและสายตาให้สัมพันธ์กัน 13) การต่อเติมภาพให้สมบูรณ์ 14) การลำดับเหตุการณ์ และ 15) การจำตัวเลข ลำดับที่ จำนวน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์องค์ประกอบ ผลการวิจัยพบว่า ความพร้อมทางการเรียนด้านสติปัญญาของนักเรียนชั้นอนุบาลศึกษามี 3 องค์ประกอบ คือ 1) องค์ประกอบด้านปัญญา ประกอบไปด้วยความสามารถด้านการปฏิบัติตามคำสั่งการแก้ปัญหา การหาความสัมพันธ์ การใช้มือและสายตาให้สัมพันธ์กัน การเข้าใจเนื้อเรื่องการต่อเติมภาพให้สมบูรณ์ และการจำตัวเลข ลำดับที่ จำนวน 2) องค์ประกอบด้านความเข้าใจทางภาษา ประกอบไปด้วยความสามารถด้านการรู้ความหมายของประโยค การเปรียบเทียบ การรู้ความหมายของคำและการสร้างความคิดรวบยอด 3) องค์ประกอบด้านการจัดประเภท ประกอบไปด้วยความสามารถด้านการลำดับเหตุการณ์การจัดประเภท การจำแนกภาพที่แตกต่างกัน และการจำแนกภาพที่คล้ายคลึงกัน