จุดมุ่งหมาย เพื่อวิเคราะห์รูปแบบคำประพันธ์ด้านฉันทลักษณ์ ท่วงทำนองแต่งและเนื้อหาจากวรรณกรรมเพลง วิธีการวิจัย เพลงของสุรพล สมบัติเจริญ จำนวน 146 เพลง ผลการวิจัย ด้านรูปแบบคำประพันธ์ แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทกลอนเพลงพื้นบ้านกลอนสุภาพและคำประพันธ์ที่มีลักษณะคล้ายกลอนมีจำนวนพยางค์ในแต่ละวรรณตั้งแต่ 2-23 พยางค์และในแต่ละบทนั้นจะมีการส่งสัมผัสคล้ายกลอนซึ่งเป็นลักษณะการส่งสัมผัส ที่ปรากฎมากที่สุด ส่วนการส่งสัมผัสในลักษณะอื่นนั้นจะไม่เป็นระบบที่แน่นอน ในเรื่องจังหวะมีการเว้นช่วงของพยางค์เป็นสองจังหวะ สามจังหวะ สี่จังหวะและจังหวะแบบผสมสำหรับท่วงทำนองแต่ง มีการใช้รูปแบบของทำนองเพลง 7 ลักษณะคือ แบบเอกบททวิบทพิเศษ ตรีบท ทำนองเปลี่ยน จตุรบทสองท่อนสองทำนองและแบบผสมผสานโดยนิยมใช้รูปแบบของทำนองเพลงแบบทวิบทพิเศษมากที่สุดซึ่งเป็นรูปแบบของทำนองเพลง ที่มีสองทำนองคือ ทำนอง A และทำนอง B บรรเลงหลายครั้งและเนื้อร้องในแต่ละท่อนก็จะเปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ ด้านการใช้ภาษา โวหารและสำนวนไทยนั้น พบว่า มีการใช้ภาษาถิ่นภาษาต่างประเทศ คำอุทาน คำเลียนเสียงธรรมชาติการเล่นคำและการใช้คำโดยเขียนตามเสียงพูดพร้อมทั้งแทรกโวหารและสำนวนไทยไว้เกือบทุกเพลง ส่วนเนื้อหาที่ปรากฎในวรรณกรรมเพลง จะเน้นเรื่องราวความรักของหนุ่มสาวปัญหาความเดือดร้อนภายในครอบครัวโดยมีสาเหตุมาจากการไม่กระทำตามบทบาทหน้าที่ของตน การได้รับการศึกษาที่ไม่ทัดเทียมกัน เนื่องจากสภาพฐานะยากจน การได้รับค่าตอบแทนต่ำจากงานหรืออาชีพที่ทำ นอกจากนี้ยังมีเรื่องความเชื่อโดยมีพื้นฐานทางศาสนาเข้ามาเกี่ยวข้องเป็นต้นว่า ความเชื่อในเรื่องโชควาสนา ชะตาราศี สิ่งศักดิ์สิทธิ์ เทพเจ้าเชื่อในเรื่องบุญกรรมซึ่งปรากฎเกือบทุกเพลงในด้านค่านิยมจะได้รับอิทธิพลจากสภาพแวดล้อมและความเป็นไปของสังคมในขณะนั้นซึ่งจะสะท้อนออกมาหลายลักษณะ เป็นต้นว่าค่านิยมในเรื่องความมั่งคั่งร่ำรวย ความหรูหรา ฟุ่มเฟือย การรับวัฒนธรรมต่างประเทศ ค่านิยมดังกล่าวล้วนมีบทบาทในการผลักดันให้สภาพสังคมไทยเปลี่ยนแปลงไป ทั้งนี้รวมถึงวัฒนธรรม ประเพณีต่างๆ ด้วย ไม่ว่าจะเป็นประเพณีวันออกพรรษา ประเพณีการแต่งงานและประเพณีการไหว้เจ้าของคนไทยเชื้อสายจีนที่นับเป็นการผสมผสานวัฒนธรรมระหว่างชาติ ซึ่งสะท้อนออกมาค่อนข้างชัดเจน ในวรรณกรรมเพลงของสุรพล สมบัติเจริญ