วัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อทราบถึง (1) สถานภาพส่วนบุคคลของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม (2) ผลที่เกิดขึ้นจากการเลี้ยงโคนมทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม(3) ปัญหา อุปสรรคของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม พร้อมทั้งข้อเสนอแนะ โดยใช้แบบสัมภาษณ์เก็บข้อมูลจากเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างด้วยเทคนิคการสุ่มแบบมีระบบ จำนวน 276 คน ในเขตพื้นที่อำเภอหัวหิน อำเภอปราณบุรี อำเภอกุยบุรี อำเภอเมืองอำเภอทับสะแก อำเภอบางสะพาน และอำเภอบางสะพานน้อยข้อมูลได้วิเคราะห์ด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ โดยใช้โปรแกรมสถิติสำเร็จรูป เพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์ spss/pc('+) ผลการวิจัยพอสรุปได้ดังนี้ สถานภาพส่วนบุคคล ผู้ให้ข้อมูลมีอายุเฉลี่ย 43 ปีส่วนใหญ่จบการศึกษาในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ส่วนมากมีสภาพถือครองที่ดินเป็นของตนเอง และเป็นฟาร์มขนาดกลางโดยมีจำนวนแม่โครีดนมเฉลี่ย 8 ตัว ผู้ให้ข้อมูลกลุ่มใหญ่แสดงความคิดเห็นว่า หลังจากหันมาเลี้ยงโคนมแล้ว ตนเองมีจำนวนวันในการทำงานมากขึ้น และปัจจุบันไม่มีกิจกรรมอย่างอื่นที่ทำควบคู่กับการเลี้ยงโคนม สำหรับประสบการณ์ในการเลี้ยงโคนมพบว่ามีประสบการณ์เฉลี่ย 7 ปี ส่วนใหญ่ไม่มีรายได้นอกภาคเกษตร ในส่วนผู้ที่มีรายได้จากภาคเกษตรอื่น ๆ พบว่ามีรายได้ลดลง ผลที่เกิดขึ้นด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมผู้ให้ข้อมูลส่วนมากระบุว่ามีต้นทุนดำเนินการและผลตอบแทนจากการเลี้ยงโคนมเพิ่มขึ้น มีการขยายการลงทุนในการเลี้ยงโคนมและการใช้สินเชื่อในกิจการเพิ่มขึ้น แหล่งสินเชื่อที่ผู้ให้ข้อมูลใช้บริการมากที่สุดคือ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สำหรับการจ้างแรงงานในการเลี้ยงโคนม ส่วนใหญ่ไม่มีการจ้างแรงงาน เนื่องจากมีจำนวนแรงงานในครอบครัวเพียงพอต่อการปฏิบัติงานในฟาร์มในส่วนของประสบการณ์ฝึกอบรม การรับข่าวสาร การติดต่อเจ้าหน้าที่ขอคำแนะนำและการเข้าเป็นสมาชิกกลุ่มของเกษตรกรนั้นอยู่ในระดับที่เพิ่มมากขึ้น แต่ภายหลังการเลี้ยงโคนมแล้ว เกษตรกรมีทรรศนะว่าตนเองมีเวลาว่างน้อยลง แต่มีการทำงานเพื่อส่วนรวมเท่าเดิม สำหรับประเด็นของการพบปะสังสรรค์กับสังคมภายนอกนั้น มีระดับการพบปะสังสรรค์มากขึ้นในรายละเอียดปลีกย่อยคือ การพบปะพูดคุยกับเกษตรกรเพื่อนบ้าน เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องตลอดจนการติดต่อธุระกับหน่วยงานต่าง ๆ ส่วนในรายละเอียดการติดต่อธุรกิจหรือพักผ่อนหย่อนใจ เยี่ยมญาติต่างจังหวัดพบว่ามีจำนวนน้อยลง ส่วนพฤติกรรมการบริโภคนมของเกษตรกรนั้น พบว่ามีการบริโภคนมมากขึ้น นอกจากนี้ ผลที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม เนื่องจากการเลี้ยงโคนมผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่แสดงความคิดเห็นว่า การเลี้ยงโคนมทำให้สภาพดินดีขึ้น แต่เศษเหลือของอาหารข้น อาหารหยาบโดยเฉพาะเปลือกสับปะรดทำให้คุณภาพดินเลวลง ส่วนน้ำทิ้งจากการชำระล้างภาชนะอุปกรณ์ ตลอดจนน้ำอาบแม่โคและการทำความสะอาดเรือนโรงไม่มีผลต่อสภาพน้ำ นอกจากนี้เศษเหลือของอาหารข้น อาหารหยาบ เป็นสาเหตุทำให้สภาพอากาศเลวลง แต่มูลโคไม่มีผลต่อสภาพอากาศ ผลติดตามมาในประเด็นปัญหาอุปสรรคนั้น ผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่มีปัญหาเกี่ยวกับ (1) การผสมเทียมโคนม คือไม่ทราบวิธีการผสมเทียม ส่วนประสิทธิภาพจากการผสมเทียมนั้น มักจะผสมไม่ค่อยติด (2) ขาดแคลนเมล็ดพันธุ์และพืชอาหารสัตว์ในฤดูแล้ว (3) การจัดฝึกอบรมจากเจ้าหน้าที่มีน้อยครั้ง (4) ขาดแคลนน้ำใช้ในฟาร์มโคนม (5) ผู้เลี้ยงโคนมมีพื้นฐานระดับความรู้น้อย (6) แม่โคให้ปริมาณน้ำนมน้อย (7) ผู้เลี้ยงโคนมไม่มีความรู้พื้นฐานด้านสุขภาพสัตว์(8) สินเชื่อเพื่อการลงทุนไม่ทั่วถึงและเพียงพอ ตลอดจนอัตราดอกเบี้ยสูงเกินไป