งานวิจัยนี้มุ่งเน้นที่จะศึกษาถึงการใช้ประโยชน์จาก ตัวแปรของสภาพ แวดล้อมทางธรรมชาติที่สำคัญ ๆ และมีผลต่อการออกแบบอาคารเรียนใน โรงเรียนระดับมัธยมศึกษา ในเขตจังหวัดสมุทรปราการ ซึ่งตัวแปรเหล่านั้น ล้วนแล้วแต่มีอิทธิพลต่อสภาวะน่าสบาย ของเด็กนักเรียนทั้งสิ้น ซึ่งโดยทั่วไป อาคารเรียนมักจะไม่ให้ความสำคัญของตัวแปรฯ เหล่านั้นมากนัก เมื่อมีปัญหา ในเรื่องสภาวะน่าสบาย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องแสงสว่างหรืออุณหภูมิ ก็จะใช้เทค โนโลยีสมัยใหม่ต่าง ๆ เข้าแก้ไข โดยมิได้คำนึงถึงปัญหาเรื่องการใช้พลัง งานไฟฟ้าที่จะตามมาภายหลัง ดังนั้นในงานวิจัยนี้จะชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ และวิธีการออกแบบ เพื่อนำเอาศักยภาพของตัวแปร ฯ เหล่านั้นมาใช้งาน ภายในห้องเรียนเป็นอันดับแร จากนั้นถ้ายังไม่สามารถตอบสนองเรื่องสภาวะ น่าสบายได้เพียงพออีก จึงจะใช้ระบบเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้าช่วยแก้ปัญหาอีก ขั้นหนึ่ง สำหรับงานวิจัยนี้ต้องกาารความถูกต้องของข้อมูลให้ใกล้เคียงกับความ เป็นจริงมากที่สุด จึงได้ทำการศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา ในเขตจังหวัด สมุทรปราการ 2 แห่ง ทั้งนี้เพื่อศึกษาลักษณะทางกายภาพต่าง ๆ และความรู้ สึกของนักเรียนที่มีผลต่อสภาวะน่าสบายภายในห้องเรียน โดยทำการเก็บข้อมูล ทั้งการตรวจวัดจริงจากเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์และการส่งแบบสอบถาม จากนั้นจึงนำผลทั้ง 2 ส่วนมาทำการศึกษาและเปรียบเทียบผลสรุปของข้อมูลที่ได้ นับว่ามีประโยชน์ ทำให้เห็นปัญหาและแนวทางการแก้ไขเฉพาะพื้นที่ได้ชัดเจน ยิ่งขึ้น จากการศึกษาและวิเคราะห์ทำให้สามารถสรุปผลการออกแบบอาคาร เรียนฯ ได้ดังนี้ 1. โรงเรียนควรตั้งอยู่ในทำเลที่ดีและเป็นสถานที่ที่ไม่มีมลภาวะจาก สภาพแวดล้อม 2. การจัด LAY out ควรมีการแบ่ง zoning ออกเป็น 3 zone ได้แก่ Public zone, Semi-Privatezone และ Private zone เพื่อป้องกันเสียงรบกวนจากสภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอก 3. อาคารเรียนควรเป็น Singled Load Corridor และจัดวาง ทิศทางของอาคารให้สัมพันธ์กับทิศทางของลมและแสงแดดในท้องถิ่นนั้น ๆ 4. ห้องเรียนควรมีขนาด 8.00 x 9.00 x 3.50 m. กับจำนวนนัก เรียน 40คน/ห้อง 5. ช่องเปิดทางลมเข้าและออกควรมีขนาดใหญ่และมีพิ้นที่ใกล้เคียงกัน โดยออกแบบให้ช่องลมเข้า 14.238 m(2) และช่องทางลมออก 11.45 m(2) ส่วนประเภทของหน้าต่างเลือกใช้หน้าต่างแบบบานเปิดและช่องแสงบน และล่างใช้แบบบานเกล็ดติดตาย 6. อุปกรณ์บังแดดจะต้องป้องกันแดดได้ดี (Overhang with Fin) มีการใช้อุปกรณ์สะท้อนแสงเป็นอลูมิเนียมไม่เคลือบสี ปรับองศาได้เพื่อผลทาง ด้านกาารบังแดดและสะท้อนแสงสว่าง 7. สภาพแวดล้อมภายในห้องเรียนควรมีค่าการสะท้อนแสงที่สูง จึงกำหนด ให้ เพดานใชีสีขาว , ผนังภายในเลือกใช้สีฟ้าหรือเหลืองออกน้ำตาลหรือเทา ก็ได้ , พื้นหินขัดสีเทา 8. วัสดุผนังภายนอกด้านทิศเหนือและใต้ ใช้อิฐโปร่ง ขนาด 8 x 12 x 25 cm ส่วนด้านทิศตะวันออกและตะวันตก ใช้อิฐโปร่ง ขนาด 12 x 20 x 25 cm. ส่วนผนังกั้นห้องใช้คอนกรีตบล็อก ขนาด 7 x 19 x 39 cm. 9. หลังคาทรงปั้นหยา มีเกล็ดระบายอากาศวัสดุใช้กระเบื้องลูกฟูกลอน เล็ก + Aluminm Foil + แผ่นยิบซั่มบอร์ด หนา 12 mm. สำหรับผลการตรวจสอบพบว่าการระบายอากาศโดยกระแสลมธรรมชาตินั้น ห้องเรียนที่ชั้น 4 และมีการเปิดประตูห้องเรียนไว้ จะมีกระแสลมพัดเข้าห้องได้ สูงสุด 0.29 m/s แต่ก็ยังไม่เพียงพอที่จะสร้างสภาวะน่าสบายได้จึงจะต้อง ใช้ระบบ mechanical เข้าช่วยเหลือโดยใช้พัดลมดูดอากาศขนาด 8(+.") จำนวน 2 เครื่อง/ห้อง ซึ่งจะเป็นการช่วยเร่งการระบายอากาศและ Heat Gain ภายในห้องให้ออกไปภายนอก ส่วนในด้านแสงสว่างพบว่าเมื่อมีการใช้ แผ่นอลูมิเนียมช่วยสะท้อนแสงจากภายนอกเข้ามา สภาพแสงสว่างภายในห้อง เรียนดีขึ้นเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะพื้นที่ลึก ๆ ซึ่งจะเป็นผลทำให้ยามที่สภาพ ท้องฟ้าภายนอกปกติภายในห้องเรียนไม่มีความจำเป็นต้องเปิดอุปกรณ์ไฟฟ้าแสง สว่างช่วยเลย สำหรับวิธีการประหยัดไฟฟ้าแสงสว่าง จะใช้วิธีการแบ่งสวิทซ์ ควบคุมการทำงานของหลอดไฟฟ้าเป็นชุด ๆ ละ 4 หลอด ตามแนวขนานกับ หน้าต่างซึ่งเป็นวิธีควบคุมการใช้พลังงานไฟฟ้าแสงสว่างภายในห้องเรียนอย่าง มีประสิทธิภาพ