การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการ การศึกษาต่อสายอาชีพและความเข้าใจในสาขาวิชาชีพที่ต้องการ เรียน ตลอดจนเหตุผลในการเลือกศึกษาต่อสายอาชีพของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2539 ของโรงเรียนสังกัดกรม สามัญศึกษา โรงเรียนสังกัดคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ และโรงเรียนสังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชนในจังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 3 ปีการศึกษา 2539 ในจังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 1,745 คน ได้มาโดยการสุ่มโรงเรียนและสุ่มชั้นเรียน ปรากฎว่า นักเรียน กลุ่มตัวอย่างนี้ ต้องการศึกษาต่อสายสามัญ จำนวน 698 คน คิด เป็นร้อยละ 40 และต้องการศึกษาต่อสายอาชีพ จำนวน 1,047 คน คิดเป็นร้อยละ 60 ผลการสำรวจกลุ่มนักเรียนที่เลือกศึกษาต่อสายอาชีพ พบว่า 1. สภาพทั่วไปของกลุ่มตัวอย่างที่เลือกเรียนสายอาชีพ แบ่งเป็นนักเรียนชาย 454 คน นักเรียนหญิง 593 คน ส่วนใหญ่ มีอายุ 15 ปี เกรดเฉลี่ย 2.00-2.99 วิชาที่ทำคะแนนได้สูงสุด คือ การงานพื้นฐานอาชีพ วิชาที่ทำคะแนนได้ต่ำสุดคือ ภาษาอังกฤษ วิชาที่ชอบมากที่สุดคือ สังคมศึกษา วิชาที่ชอบน้อยที่สุดคือ ภาษา อังกฤษ ส่วนใหญ่นักเรียนอยู่กับบิดา-มารดา และบิดา-มารดา เป็นผู้อุปการะด้านการเงิน รายได้ของบิดา-มารดาต่ำกว่า 4,000 บาทต่อเดือน มีการศึกษาระดับประถมศึกษาและมีอาชีพ เกษตรกรรม 2. ความต้องการการศึกษาต่อของนักเรียน นักเรียน ต้องการศึกษาถึงระดับปริญญาตรี บิดา-มารดาเป็นผู้แนะนำให้ ศึกษาต่อ สถานที่ที่ต้องการศึกษาต่อคือ วิทยาลัยเทคนิคศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ ในวิชาพาณิชยกรรม สาขาวิชาพาณิชยการ รองลงมาวิชาอุตสาหกรรม สาขาวิชาช่างยนต์ 3. ความเข้าใจในสาขาวิชาชีพที่นักเรียนเลือกศึกษาต่อ นักเรียนเข้าใจถึงลักษณะการเรียนว่าเน้นหนักไปทางใด คุณสมบัติ ด้านสติปัญญา ความรู้ รูปร่างของคนที่จะเรียนและประกอบอาชีพ ตามวิชาที่เลือก เมื่อเรียนจบแล้วประกอบอาชีพมีโอกาสก้าวหน้า มีรายได้ดี 4. เหตุผลในการเลือกเรียนสายอาชีพ แรงจูงใจที่ทำให้ เลือกเรียนมากที่สุดคือ ด้านบุคคล เนื่องจากมารดา ญาติ และ บิดา เป็นผู้แนะนำให้เรียน ด้านเกียรติยศชื่อเสียงนั้น เมื่อ นักเรียนสำเร็จในวิชาชีพแล้ว จะเป็นกำลังในระดับปานกลางที่ ประเทศต้องการได้เห็นผู้ประกอบอาชีพนี้มีความเจริญรุ่งเรือง สังคมและประเทศชาติกำลังต้องการ ด้านการเงิน เพราะ นักเรียนต้องการมีรายได้สูง ประกอบอาชีพส่วนตัว และมี โอกาสทำงานหารายได้ในขณะที่กำลังเรียนได้ สามารถประดิษฐ์ สิ่งของ ซ่อมแซมของใช้ หรือมีรายได้จากการให้บริการ ด้าน ความถนัด ความสนใจ นักเรียนต้องการประกอบอาชีพที่อาศัย ทักษะ และเทคนิคต่างๆ เฉพาะตัวของแต่ละบุคคล บุคลิกภาพ และลักษณะนิสัยเหมาะที่จะเรียน มีความถนัดความสนใจวิชาที่ เลือกและเหมาะกับสติปัญญาและความสามารถ ด้านเหตุผลส่วนตัว เพราะแต่งตัวตามสบายไม่มีพิธีรีตอง มีประโยชน์ต่อชีวิตประจำวัน วิชาที่ไม่ต้องท่องจำ ประกอบอาชีพส่วนตัวได้อย่างอิสระ และรับ ช่วงงานจากบิดา-มารดา