การสำรวจและศึกษาแหล่งระบาดของโรคแอนแทรคโนสมะม่วง ในพื้นที่ปลูกจำนวน 7,656 ไร่ ทางภาคตะวันออก 5 จังหวัด ได้แก่ ฉะเชิงเทรา 607 ไร่ ปราจีนบุรี 2,840 ไร่ สระแก้ว 318 ไร่ ชลบุรี 3,688 ไร่ และระยอง 203 ไร่ พบว่าในทุกพื้นที่ปลูก มะม่วงมีโรคแอนแทรคโนสที่เกิดจากเชื้อรา Colletotrichum gloeosporioides (Penz.) Sacc. เข้าทำลายมะม่วงพันธุ์ น้ำดอกไม้ พันธุ์เขียวเสวย และพันธุ์โชคอนันต์ โดยเชื้อเข้าทำลาย มากที่สุดบนผลมะม่วง รองลงมาได้แก่ ใบ และช่อดอก การแยกเชื้อสาเหตุทำให้เกิดโรคแอนแทรคโนส ของมะม่วงพันธุ์โชคอนันต์ พบเชื้อรา C. gloeosporioides จำนวน 10 isolates ซึ่งแยกเชื้อได้จากช่อดอก จำนวน 1 isolate (IFF) จากผล 4 isolates ได้แก่ IFF1, IFF2, IFF3, และ IFF4 จากใบ จำนวน 3 isolates ได้แก่ IFL1, IFL2, และ IFL3, และจากดิน และเศษซากพืชบริเวณโคนต้น มะม่วง จำนวน 2 isolates ได้แก่ IFS1 และ IFS2 ทำการทดสอบความสามารถในการเกิดโรคแอนแทรคโนส กับมะม่วงพันธุ์โชคอนันต์ พบว่า isolate IFF1 ซึ่งมีการเจริญ เติบโตและสร้าง conidia ได้ดี มีความรุนแรงต่อการเกิดโรค กับผล ใบและต้นกล้ามะม่วงอายุ 3 เดือน เมื่อปลูกเชื้อโดยใช้ ปริมาณเชื้อก่อโรค 4x10(6) สปอร์/มิลลิลิตร และจากการ ทดสอบกับพืชอาศัยอื่นๆ พบว่า isolate IFF1 ยังสามารถทำให้ เกิดโรคกับต้นกวางตุ้ง มะเขือเทศ ถั่วเหลือง ฟิโลเดนดรอน ถั่วเขียว และถั่วลิสงได้ เมื่อใช้สปอร์แขวนลอยที่ความเข้มข้น 4.2x10(6) สปอร์/มิลลิลิตร อย่างไรก็ตาม isolate IFF1 ไม่แสดงอาการโรคกับต้นพริก ว่านสี่ทิศ เขียวหมื่นปี และซอง ออฟจาไมก้า จากการทดสอบความต้องการอาหารในการเจริญเติบโต ของเชื้อรา C. gloeosporioides isolate IFF1 พบว่า สามารถเจริญเติบโตและสร้างสปอร์ได้ดีบนอาหาร Potato Dextrose Agar. (PDA) ที่ระดับ pH 5.00-7.00 อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส ส่วนการทดสอบเชื้อราที่เป็นจุลินทรีย์ต่อต้าน (microbial antagonists) พบว่า Chaetomium cupreum, Chaetomium globosum มีการเจริญเติบโตและสร้างสปอร์ได้ดี บนอาหาร PDA ที่ระดับ pH 5.00-6.00 อุณหภูมิ 20-30 องศา เซลเซียส ส่วน Trichoderma harzianum PC01 และ Trichoderma hamatum PC02 พบว่าเจริญเติบโตและสร้าง สปอร์ได้ดี บนอาหาร PDA ที่ระดับ pH 4.00-5.00 อุณหภูมิ 20-30 องศาเซลเซียส การทดสอบการเลี้ยงเชื้อร่วมบนอาหาร PDA ระหว่าง เชื้อรา C. gloeosporioides IFF1 กับเชื้อราที่เป็น จุลินทรีย์ต่อต้าน พบว่า T. harzianum PC01 สามารถยับยั้ง การเจริญเติบโตของโคโลนีและการสร้างสปอร์ของเชื้อรา สาเหตุโรคแอนแทรคโนสได้ 74.13 และ 97.31 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ T. hamatum PC02 สามารถยับยั้งการเจริญเติบโต ของโคโลนีและการสร้างสปอร์ของเชื้อราสาเหตุโรคดังกล่าวได้ 63.24 และ 55.13 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ ในขณะที่ Ch. globosum สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของโคโลนี และการ สร้างสปอร์ของเชื้อราสาเหตุโรคได้ 62.38 และ 76.20 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ ส่วน Ch.cupreum สามารถยับยั้งการ เจริญเติบโตของโคโลนี และการสร้างสปอร์ได้ 52.02 และ 53.17 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ จากการทดสอบการใช้ชีวผลิตภัณฑ์ (bioproducts) ที่ผลิตจาก Chaetomium spp. และ Trichoderma spp. ในแปลงทดลองของเกษตรกร เพื่อป้องกันโรคแอนแทรคโนส ของมะม่วงพันธุ์โชคอนันต์ อายุ 5 ปี ระยะปลูก 3x3 เมตร ในระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ 2539 ถึงมีนาคม 2540 โดยก่อน ทำการทดลองพบว่า ในแปลงทดลองที่จะใช้ชีวผลิตภัณฑ์ Chaetomium, Trichoderma และใช้สารเคมีป้องกันกำจัด เชื้อรา มีระดับการเกิดโรคแอนแทรคโนส และปริมาณเชื้อ ก่อโรคในเศษซากพืชในดินไม่แตกต่างกันทางสถิติ ภายหลัง การทดลองใช้ชีวผลิตภัณฑ์ Chaetomium ชนิดเม็ดในอัตรา 20 กรัมต่อต้น โดยหว่านรอบโคนต้น ทุก 4 เดือน ร่วมกับ ปุ๋ยอินทรีย์ กทม.5 กิโลกรัมต่อต้น พบว่าในแปลงทดลองใช้ Chaetomium สามารถลดการเกิดโรคแอนแทรคโนสได้ 55.93 เปอร์เซ็นต์และลดปริมาณเชื้อก่อโรคในดินได้ 79.88 เปอร์เซ็นต์ ในแปลงทดลองใช้ Trichoderma ชนิดเม็ด ใน อัตรา 40 กรัมต่อต้น หว่านรอบโคนต้นทุก 4 เดือนร่วมกับปุ๋ย อินทรีย์ กทม. 5 กิโลกรัมต่อต้น พบว่าสามารถลดการเกิด โรคแอนแทรคโนส และปริมาณเชื้อก่อโรคในดินได้ 55.53 และ 81.26 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับ แปลงทดลองใช้สารเคมีป้องกันกำจัดเชื้อราที่ฉีดพ่นสลับกัน ทุก 7 วันได้แก่ Carbendazim, Zinep, Manep และ Copper oxychloride พบว่าสามารถลดการเกิดโรคได้ 50.16 เปอร์เซ็นต์และลดปริมาณเชื้อก่อโรคได้ 23.83 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบ กับแปลงทดลองใช้ชีวผลิตภัณฑ์ Chaetomium และ Trichoderma จากการทดลองเปรียบเทียบการเกิดโรคในช่อดอกจน ถึงเก็บเกี่ยวผลผลิตของมะม่วงพันธุ์โชคอนันต์ใน 2 ช่วงได้แก่ ฤดูฝน (พฤษภาคม-สิงหาคม 2539) และฤดูร้อน (มกราคม- เมษายน 2540) ในแปลงทดลองใช้ชีวผลิตภัณฑ์ Chaetomium ที่ฉีดพ่นสปอร์แขวนลอย (spore suspension) ในปริมาณ 22x10(10) สปอร์ต่อมิลลิลิตร ต้นละ 500 มิลลิลิตร ทุก 30 วัน พบว่าการเกิดโรคแอนแทรคโนสลดลงบนช่อดอก ส่วนบน และส่วนล่าง และในระยะการพัฒนาของผลมะม่วงที่มีอายุ 30 60 และ 90 วัน ซึ่งไม่แตกต่างกันทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบ กับแปลงทดลองใช้ชีวผลิตภัณพ์ Trichoderma ที่ฉีดพ่นสปอร์ แขวนลอย ในปริมาณ 404x10(10) สปอร์ต่อมิลลิลิตร ต้นละ 500 มิลลิลิตร ทุก 30 วัน และแปลงทดลองใช้สารเคมีป้องกัน กำจัดเชื้อรา Carbendazim, Zinep, Manep และ Copper oxychloride อย่างไรก็ตามการเกิดโรคในฤดูฝนจะมากกว่า ในฤดูร้อน สำหรับคุณภาพและปริมาณผลผลิตที่ได้รับในฤดูฝน พบว่าในแปลงที่ใช้ผลิตภัณฑ์ Trichoderma ให้ผลผลิตสูงสุด ซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบ กับแปลงที่ใช้ชีวผลิตภัณฑ์ Chaetomium และสารเคมีป้องกัน กำจัดเชื้อรา สำหรับการให้ผลผลิตในช่วงฤดูร้อน พบว่า แปลง ที่ใช้ชีวผลิตภัณฑ์ Trichoderma ให้ผลผลิตสูงสุด รองลงมาคือ แปลงที่ใช้ชีวผลิตภัณพ์ Chaetomium ซึ่งแตกต่างกันอย่างมีนัย สำคัญยิ่งทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับแปลงที่ใช้สารเคมีป้องกัน กำจัดเชื้อราซึ่งได้รับผลผลิตต่ำสุด นอกจากนี้การเกิดโรคแอนแทรคโนส หลังการเก็บเกี่ยวในผลมะม่วงที่บ่มไว้เป็นเวลา 5 วัน พบว่า การเกิดโรคผลมะม่วงเน่าจากเชื้อรา C. gloeosporioides ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ ในแปลงที่ใช้ Trichoderma และ Chaetomium และสารเคมีป้องกันกำจัดเชื้อรา