การปรับปรุงคุณภาพเมล็ดพันธุ์มะเขือเทศพันธุ์สีดาและพันธุ์ TW4 โดย วิธี Priming เมล็ดพันธุ์ก่อนนำไปปลูก โดยทำการทดสอบในห้องปฏิบัติการและ กระบะในเรือนทดลอง ทำการทดลองที่ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ระหว่างเดือน เมษายน 2543 ถึงเดือน มิถุนายน 2544 โดยแบ่ง เป็น 2 การทดลอง ดังนี้ การทดลองที่ 1 เปรียบเทียบระดับความเข้มข้นที่เหมาะสมของสารเคมี 5 ชนิด ในการปรับปรุงคุณภาพเมล็ดมะเขือเทศพันธุ์สีดาและพันธุ์ TW4 โดยวิธี Priming ซึ่งวางแผนการทดลองแบบ Completely Randomized Design (CRD) จำนวน 4 ซ้ำ ใช้สารเคมีในการแช่เมล็ด 5 ชนิดและแต่ละชนิดมี 4 ระดับ ความ เข้มข้น ที่อุณหภูมิ 15 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 6 วัน ได้แก่ KNO(,3) ความเข้มข้น 0% ,1%, 2% และ 3%, KNO(,3) ร่วมกับ KH(,2)PO(,4) แต่ละชนิดมีความเข้มข้น 0% ,1%, 2% และ 3%, GA(,3) ความเข้มข้น 0, 50, 100 และ 200 ppm, และ 0, -1.0, -1.5 และ - 2.0 MPa PEG(,6000) และ NaCl ความเข้มข้น 0, 100, 200 และ 300 mM. แล้วนำเมล็ดที่ได้ไปเพาะในห้องปฏิบัติการและกระบะในเรือนทดลอง พบว่าในมะเขือเทศพันธุ์สีดา ที่ทดลองในห้องปฏิบัติการ สารเคมีที่ ทำให้ความงอกสูงสุด 92.67 เปอร์เซ็นต์ คือ GA(,3) 100 ppm และพบว่า -1.5 MPa PEG(,6000) มีความเร็วในการงอกสูงสุด 30.84 ต้น/วัน ส่วนเมล็ดที่ ไม่ได้แช่สาร ให้ความงอกและความเร็วในการงอกต่ำสุด (81.33 เปอร์เซ็นต์ และ 24.33 ต้น/วัน) ส่วนในเรือนทดลองพบว่าสารเคมี GA(,3) 100 ppm และ NaCl 200 mM ให้ความงอกสูงสุด คือ 89.00 เปอร์เซ็นต์ และ -1.5 MPa PEG(,6000) ให้ความเร็ว ในการงอกสูงสุด คือ 21.53 ต้น/วัน ส่วนเมล็ดที่ไม่ได้แช่สารเคมี ให้ ความงอกและความเร็วในการงอกต่ำสุด คือ 80.00 เปอร์เซ็นต์ และ 19.54 ต้น /วัน ส่วนพันธุ์ TW4 จากการทดลอง ในห้องปฏิบัติการพบว่าGA3 100 ppm ให้ความงอกสูงสุด (91.52 เปอร์เซ็นต์) และ 1% KH2PO4 มีความเร็วในการ งอกสูงสุด คือ 26.65 ต้น/วัน ในเรือนทดลอง พบว่า สารเคมี NaCl 10 mM ให้ ความงอกสูงสุด (89.51 เปอร์เซ็นต์) และ KNO3 ให้ความงอกสูงสุด คือ 25.34 ต้น/วัน แต่เมล็ดไม่แช่สาร มีความงอกและความเร็วในการงอกต่ำสุด คือ 83.54 เปอร์เซ็นต์ และ 21.09 ต้น/วัน ในการทดลองที่ 2 เปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารเคมี 5 ชนิด ที่มีต่อ คุณภาพของเมล็ดพันธุ์มะเขือเทศ2 สายพันธุ์ ได้แก่ พันธุ์สีดา และ พันธุ์ TW4 ในการทำ Priming ก่อนและหลังการเก็บรักษาเป็นเวลา 6 เดือน ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพันธ์ 60 เปอร์เซ็นต์ โดยเก็บเมล็ดใน ถุงพลาสติก วางแผนการทดลองแบบ Factorial experiment in CRD จำนวน 4 ซ้ำ มีปัจจัยศึกษา 2 ปัจจัย คือ การแช่เมล็ดก่อนและหลังการเก็บรักษา และสาร เคมี 5 ชนิด และได้เลือกระดับความเข้มข้นของสารเคมีที่เหมาะสมจากการทดลอง ที่ 1 ได้แก่ KNO(,3) ความเข้มข้น 1% (สำหรับพันธุ์ TW4) และ 2% KNO(,3) ร่วมกับ KH(,2)PO(,4) แต่ละชนิดมีความเข้มข้น 1%, ความเข้มข้น 100 ppm ,-1.0 MPa PEG(,6000) (สำหรับพันธุ์ TW4) และ -1.5 MPa PEG(,6000) (สำหรับ พันธุ์สีดา) และ NaCl ความเข้มข้น 200 mM แล้วนำเมล็ดที่ได้ไปเพาะในห้องปฏิบัติการ และในเรือนทดลองทุก ๆ เดือน เปรียบเทียบกับเมล็ดที่ไม่แช่สารเคมี ใน การทดลองนี้สามารถสรุปได้ดังนี้ ในการแช่เมล็ดก่อนเก็บรักษาและเก็บรักษา ก่อนแช่เมล็ดมะเขือเทศพันธุ์สีดาและพันธุ์ TW4 ก่อนปลูกด้วย GA(,3) 100 ppm ทั้งในห้องปฏิบัติการและในเรือนทดลองให้การงอกและความเร็วในการงอกของเมล็ด สูงสุด และทั้งสองมีค่าค่อย ๆลดลง ในเดือนถัดไป