คุณภาพชีวิตเป็นสิ่งสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์ ทั้งบุคคลที่มีสุขภาพดีและ บุคคลที่ได้รับความเจ็บป่วย โรคไตวายเรื้อรังเป็นภาวะที่ทำให้มีการสูญเสียหน้าที่ ในการักษาสมดุลของกรดด่างในร่างกาย ทำให้ผู้ป่วยมีปัญหาทางด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านสังคมและเศรษฐกิจและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ไตวายเรื้อรัง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่า เป็นโรคไตวายเรื้อรังที่มารับบริการที่คลินิกไต โรงพยาบาลตรังและโรงพยาบาลมหาราช นครศรีธรรมราช จำนวน 110 ราย เครื่องมือที่ใช้วิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์คุณภาพชีวิตไตวายเรื้อรังที่ผู้วิจัยแปล และดัดแปลงมาจากแบบวัดคุณภาพชีวิตของเฟอร์แรนส์และพาวเวอร์ส โดยวัดคุณภาพชีวิตใน 2 มิติ คือ มิติของความพึงพอใจและมิติของความสำคัญในองค์ประกอบทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านภาวะสุขภาพและการทำหน้าที่ของร่างกาย ด้านสังคมและเศรษฐกิจ ด้านจิตใจ/จิตวิญญาณ และด้านครอบครัววิเคราะห์ข้อมูลโดยการคำนวณร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ คะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตโดยรวมลดลงตามระยะการดำเนินของโรคที่ รุนแรงขึ้น โดยผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะที่ 2 (ระยะไตเสื่อม) มีคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิต โดยรวมอยู่ในระดับดี ((-,X)=21.09) ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะที่ 3 (ระยะไตวายเรื้อรัง) และระยะที่ 4 (ระยะสุดท้ายหรือระยะยูรีเมีย) มีคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ใน ระดับปานกลาง ((-,X)=19.17 และ (-,X)=13.75 ตามลำดับ) เมื่อเปรียบเทียบคุณภาพ ชีวิตรายด้านพบว่า ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังทั้ง 3 ระยะ มีคุณภาพชีวิตดีที่สุด คือ ด้าน ครอบครัว ส่วนด้านที่มีคุณภาพชีวิตต่ำที่สุดคือ ด้านภาวะสุขภาพและการทำหน้าที่ของ ร่างกาย โดยผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะที่ 4 มีคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตด้านภาวะสุขภาพ และการทำหน้าที่ของร่างกายต่ำที่สุด ((-,X)=8.81) จากผลการวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะคือ พยาบาลและบุคลากรในทีมสุขภาพ ควรมีการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยไตวายเรื้อรัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยไตวาย เรื้อรังระยะที่ 3 ขึ้นไป ควรมีการให้ข้อมูลเกี่ยวกับภาวะของโรคและการปฏิบัติตัวที่ ถูกต้อง เช่น การควบคุม สารน้ำและอาหาร การรับประทานยา การติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่อง และควรให้ความสนใจเกี่ยวกับผลกระทบทางเศรษฐกิจ ประสานงานกับหน่วยงานที่สามารถให้ การช่วยเหลือด้านค่าใช้จ่ายแก่ผู้ป่วยได้ เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถรับการรักษาที่เหมาะสม ส่งผลให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นต่อไป