การศึกษาผลของความเข้มข้นของโพแทสเซียมและแคลเซียมที่รั่วไหลออกจาก เมล็ดที่มีต่อคุณภาพเมล็ดถั่วลิสง 3 พันธุ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความ เข้มข้นและความสัมพันธ์ของโพแทสเซียมและแคลเซียมที่รั่วไหลออกจากเมล็ด โดยการประเมินด้วยวิธีการเร่งอายุ และการเก็บรักษาในสภาพที่แตกต่างกัน ได้ดำเนินการที่ห้องปฏิบัติการวิทยาการเมล็ดพันธุ์ ภาควิชาพืชไร่ คณะเกษตร ศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ทำการทดลองระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2542 - ธันวาคม 2543 โดยนำเมล็ดถั่วลิสงขนาดกลางของพันธุ์ไทนาน 9 ขอนแก่น 5 และ ขอนแก่น 60-3 มาทดสอบคุณภาพเริ่มต้น จากนั้นแบ่งออกเป็น 2 การทดลองดัง นี้คือ การทดลองที่ 1 เป็นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงคุณภาพของเมล็ดถั่ว ลิสง 3 พันธุ์ ที่ได้รับการเร่งอายุในระยะเวลาที่แตกต่างกัน ที่อุณหภูมิ 42 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ประมาณ 100 เปอร์เซ็นต์ ตรวจสอบการ เปลี่ยนแปลงคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ ระยะเวลา 48 96 144 192 และ 240 ชั่วโมง โดยการหาความชื้นเมล็ด ความงอกของเมล็ดที่เพาะในห้องปฏิบัติการ และในสภาพไร่ น้ำหนักแห้งต้นกล้า ค่าการนำไฟฟ้า การรั่วไหลของ โพแทสเซียมและแคลเซียมออกจากเมล็ด การทดลองที่ 2 ศึกษาการเปลี่ยนแปลงคุณ ภาพของเมล็ดถั่วลิสง 3 พันธุ์ ที่เก็บรักษาในสภาพที่แตกต่างกัน โดยนำ เมล็ดทั้ง 3 พันธุ์ มาเก็บรักษาในสภาพห้องปกติและห้องควบคุมสภาพแวดล้อม เป็นเวลา 12 เดือน และนำเมล็ดมาทำการตรวจสอบคุณภาพเมล็ดพันธุ์ลักษณะต่างๆ เหมือนในการทดลองที่ 1 ทุกเดือน ผลการทดลองพบว่า เมื่อระยะเวลาการเร่งอายุและการเก็บรักษาในสภาพแวด ล้อมที่แตกต่างกันเพิ่มมากขึ้น เมล็ดถั่วลิสงทั้ง 3 พันธุ์ มีความงอก ที่ตรวจสอบในห้องปฏิบัติการและในสภาพไร่ลดลง ขณะเดียวกันค่าการนำไฟฟ้า การรั่วไหลของโพแทสเซียมและแคลเซียมที่ออกจากเมล็ดมีเพิ่มมากขึ้น โดย ความเข้มข้นของโพแทสเซียมที่รั่วไหลออกจากเมล็ดจะมีความสัมพันธ์ไปในทิศทาง เดียวกันกับค่าการนำไฟฟ้าตลอดระยะเวลาการเร่งอายุและการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ ภายหลังการเร่งอายุพบว่าความเข้มข้นของโพแทสเซียมและแคลเซียมที่ รั่วไหลออกจากเมล็ดมีความสัมพันธ์ในทางลบกับความงอกของเมล็ดที่ตรวจสอบใน ห้องปฏิบัติการ (r = 0.62** และ0.63** ตามลำดับ) และความงอกในสภาพไร่ (r = 0.61** และ 0.71** ตามลำดับ) นอกจากนี้ยังพบว่าการเก็บรักษาเมล็ด ในสภาพห้องปกติความเข้มข้นของโพแทสเซียมและแคลเซียมที่รั่วไหลออกจากเมล็ด มีความสัมพันธ์ในทางลบกับความงอกที่ตรวจสอบในห้องปฏิบัติการ (r = 0.67** และ 0.77** ตามลำดับ) และความงอกในสภาพไร่ (r = 0.72** และ0.74** ตามลำดับ) สำหรับเมล็ดที่เก็บรักษาในห้องควบคุมสภาพแวดล้อมนั้น พบว่า ความเข้มข้นของโพแทสเซียมรั่วไหลออกจากเมล็ดมีความสัมพันธ์ในทางลบกับความ งอกของเมล็ดที่ตรวจสอบในสภาพไร่ โดยมีค่าสหสัมพันธ์เท่ากับ 0.54** ส่วน ความเข้มข้นของแคลเซียมพบว่ามีความสัมพันธ์กับคุณภาพเมล็ดน้อยมาก