ถั่วลิสงจัดเป็นพืชไร่ตระกูลถั่วที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจพืชหนึ่ง ของประเทศไทย แต่มีการผลิตเฉพาะถั่วลิสงเมล็ดเล็กทั้งที่มีความต้องการใช้ถั่ว ลิสงเมล็ดโตเป็นจำนวนมาก เนื่องจากยังขาดพันธุ์ถั่วลิสงเมล็ดโตที่ดีเพื่อ แนะนำเกษตรกร จึงได้มีการปรับปรุงพันธุ์ถั่วลิสงประเภทนี้ ก่อนการแนะ นำพันธุ์ เสถียรภาพของผลผลิตและขนาดเมล็ดเป็นสิ่งที่สำคัญในการคัดเลือก พันธุ์เพื่อแนะนำพันธุ์ใหม่ต่อไป ดังนั้นการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินเสถียรภาพผลผลิต และขนาดเมล็ดของถั่วลิสงเมล็ดโต 12 สายพันธุ์ ใน 24 สภาพแวดล้อมซึ่งเป็นกลุ่มของพื้นที่เป้าหมายการผลิตถั่วลิสงโดยจัด กลุ่มของสภาพแวดล้อมเป็น 4 กลุ่ม คือ กลุ่มพื้นที่ราบไหล่เขา กลุ่มพื้น ที่ดอน กลุ่มพื้นที่นาชลประทาน และกลุ่มพื้นที่ราบริมฝั่งน้ำหลังน้ำลด ปลูกทดสอบถั่วลิสง ทั้ง 12 สายพันธุ์ใน 24 สภาพแวดล้อม โดยใช้แผนการทดลองแบบ Randomized complete block มี 4 ซ้ำ บันทึกข้อมูลของผลผลิต ขนาดเมล็ด เปอร์เซ็นต์กะเทาะ โรคใบจุด และโรคราสนิม ประเมินปฏิกิริยาสัมพันธ์ระหว่าง พันธุ์กรรมกับสภาพแวดล้อม และเสถียรภาพของผลผลิต และขนาดเล็ก ของถั่วลิสง ทั้ง 12 สายพันธุ์โดยใช้วิธีการของ Finlay และ Wilkinson (1963) และวิธี การของ Eberhart และ Russell (1966) พบว่า ถั่วลิสงเมล็ดโตทั้ง 12 สายพันธุ์ ให้ลักษณะต่างๆที่ทำการศึกษาแตกต่างกันทางสถิติทุกลักษณะยกเว้น ลักษณะเปอร์เซ็นต์กะเทาะ ระดับความรุนแรงของการเกิดโรคใบจุดและโรคราสนิม และพบว่าพันธุ์ที่มีเสถียรภาพของลักษณะผลผลิตดีที่สุดจากทั้ง 2 วิธีมี 2 สายพันธุ์คือสายพันธุ์ (NCAc 17090 xB(<1))-10-1, และสายพันธุ์ พันธุ์ (NCAc 17090 xB(,1))-10-2, สำหรับสายพันธุ์ที่มีเสถียรภาพของขนาดเมล็ดคละมี 1 สาย พันธุ์คือ (NCAc 17090 xB(,1))-10-2 ส่วนสายพันธุ์ที่มีขนาดเมล็ดเกรด 1 สูง ในสภาพแวดล้อมที่ดี มี 2 สายพันธุ์คือสายพันธุ์ (NCAc 17090 xB(,1))-9-1 และ สายพันธุ์ (NCAc 17090 xB(,1))-9-2 ซึ่ง น่าจะเป็นสายพันธุ์แนะนำให้กับกลุ่ม ของเกษตรกรที่มีศักยภาพในการผลิตถั่วลิสงเมล็ดโต