การศึกษาประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยจากพืชสมุนไพร ในการป้องกัน ยุงรำคาญ Culex quinquefasciatus ซึ่งเป็นยุงที่กัดดูดเลือดในช่วงเวลา กลางคืนนั้น มีการศึกษาเพียงเล็กน้อย การศึกษาครั้งนี้ได้ทำการศึกษา ประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยจากพืชสมุนไพร 3 ชนิด คือ ขิง แมงลัก และ ใบมะกรูด ในการป้องกันยุงชนิดดังกล่าว โดยนำพืชสมุนไพรแต่ละชนิดมาสกัด โดยวิธีการกลั่นด้วยไอน้ำเพื่อให้ได้น้ำมันหอมระเหยและน้ำมันหอมระเหยที่ สกัดได้ (ร้อยละ 100) มาเจือจางด้วยเอทานอลให้มีระดับความเข้มข้นเป็นร้อยละ 50, 25 และ 10 ทำการทดสอบประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยโดยทาบนผิวหนัง บริเวณแขนของอาสาสมัคร ตามวิธีการทดสอบของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์ อุตสาหกรรม ยาทากันยุง กระทรวงอุตสาหกรรม (มอก. 648-2529) พบว่าน้ำมัน หอมระเหยจากพืชสมุนไพรทั้ง 3 ชนิด มีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัดดีขึ้นตาม ลำดับที่ของความเข้มข้นที่สูงขึ้น (P<0.05) ในระดับความเข้มข้นที่เท่ากัน น้ำมันหอมระเหยจากขิง และแมงลักมีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัดไม่แตก ต่างกัน (P>0.05) และดีกว่าน้ำมันหอมระเหยจากใบมะกรูด (P<0.05) น้ำมัน หอมระเหยจากขิง และแมงลักที่ระดับความเข้มข้นร้อยละ 10 สามารถป้องกันยุงกัด ได้นานตามมาตรฐาน มอก. 648-2529 คือนานกว่า 120 นาที แต่น้ำมัน หอมระเหยจากใบมะกรูดที่ระดับความเข้มข้นร้อยละ 10 และ 25 สามารถป้องกันยุง กัดได้นานเพียง 75 และ 105 นาที ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับสารป้องกัน ยุงกัดมาตรฐาน ก.ย. 15 และผลิตภัณฑ์สเปรย์ตะไคร้หอมกันยุง พบว่า ก.ย. 15 มีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัดดีกว่าน้ำมันหอมระเหยจากพืชสมุนไพรทั้ง 3ชนิด (P<0.05) แต่น้ำมันหอมระเหยจากขิง และแมงลัก ที่ระดับความเข้มข้น ร้อยละ 10 มีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัดไม่แตกต่างกันกับผลิตภัณฑ์สเปรย์ ตะไคร้หอมกันยุง ที่มีระดับความเข้มข้นร้อยละ 20 (P>0.05) จากการศึกษา ครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า น้ำมันหอมระเหยจากขิง และแมงลัก มีประสิทธิภาพ ในการป้องกันยุงรำคาญ ~iCx. quinquefasciatus~i ได้ดีกว่าน้ำมันหอมระเหยจาก ใบมะกรูด แม้ว่าน้ำมันหอมระเหยจากขิง และแมงลัก จะเจีอจางด้วยเอทานอล ให้มีระดับความเข้มข้นร้อยละ 10 ก็ยังสามารถป้องกันยุงกัดได้นานตามมาตรฐาน มอก. 648-2529 และมีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัดเท่ากับผลิตภัณฑ์สเปรย์ ตะไคร้หอมกันยุงแต่ต่ำกว่า ก.ย. 15