การออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ เป็นกิจกรรมการส่งเสริมสุขภาพแนวทางหนึ่งในการ แก้ไขปัญหาสาธารณสุขของประเทศ การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง โดยเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม 2543 ถึงวันที่ 31 สิงหาคม 2543 เพื่อ ศึกษาสัดส่วนของผู้สูงอายุที่ออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการออก กำลังกายที่สม่ำเสมอของผู้สูงอายุและอุปสรรคในการออกกำลังกายของผู้สูงอายุ โดยศึกษาในกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุที่ไม่พิการสามารถออกกำลังกายได้ตามปกติ มีอายุ 60 ปี ขึ้นไป อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลนครขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น จำนวน 483 คน จาก 56 ชุมชน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ พรรณนา ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐาน 95% CI และการวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบ ลอจีสติค ผลการศึกษา พบว่า ผู้สูงอายุกลุ่มออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ ร้อยละ 47.6 (95% CI:43.15 ถึง 52.09) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ระดับสุขภาพ ผู้ที่มีระดับสุขภาพแข็งแรงจะมีการออก กำลังกายที่สม่ำเสมอมากเป็น 3.2 เท่าของผู้ที่มีระดับสุขภาพไม่แข็งแรง (OR = 3.2

95% CI : 1.7 ถึง 6.0) การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคมด้านข้อมูลข่าวสาร ผู้ที่ได้รับ แรงสนับสนุนทางสังคมด้านข้อมูลข่าวสารในระดับมาก จะมีการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอมาก เป็น 2.3 เท่าของผู้ที่ได้รับแรงสนับสนุนทางสังคมด้านข้อมูลข่าวสารในระดับน้อย (OR = 2.3

95% CI : 1.5 ถึง 3.6) รายได้ ผู้ที่มีรายได้มากกว่า 2,000 บาท ต่อเดือน จะมีการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอมากเป็น 1.8 เท่าของผู้ที่มีรายได้น้อยกว่า 2,000 บาท ต่อเดือน (OR = 1.8

95% CI : 1.2 ถึง 2.8) ความเพียงพอของรายได้ ผู้ที่มีรายได้ เพียงพอในการใช้จ่ายต่อเดือน จะมีการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอมากเป็น 1.7 เท่า ของผู้ ที่มีรายได้ไม่เพียงพอในการใช้จ่ายต่อเดือน (OR = 1.7

95% CI : 1.1 ถึง 2.6) อาชีพ ผู้ที่มีอาชีพ จะมีการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอมากเป็น 11.1 เท่าของผู้ที่ ไม่มีอาชีพ (OR = 11.1

95% CI: 1.6 ถึง 78.1) ผู้ที่รับรู้ประโยชน์ที่ได้รับจากการ ออกกำลังกายในระดับน้อยและประกอบอาชีพ จะมีการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอมาก เป็น 11.1 เท่าของผู้ที่ไม่ประกอบอาชีพ (OR = 11.1

95% CI : 1.6 ถึง 78.1) เพศชายมีการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอมากเป็น 1.6 เท่าของเพศหญิง (OR = 1.6

95% CI : 1.0 ถึง 2.4) อุปสรรคในการออกกำลังกายของผู้สูงอายุ กลุ่มออกกำลังกายที่ สม่ำเสมอ ไม่มีอุปสรรค ยกเว้นสภาพภูมิอากาศไม่อำนวย เช่น ฝนตก หรือการไปธุระต่าง จังหวัด สำหรับอุปสรรคในการออกกำลังกายของกลุ่มออกกำลังกายไม่สม่ำเสมอ ได้แก่ สุขภาพไม่ดี มีโรคประจำตัว และอายุมากแล้ว ไม่มีเวลา ไม่ชอบ ไม่มีเพื่อน ไม่มี อุปกรณ์และสถานที่ การศึกษาครั้งนี้ ช่วยให้ทราบข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับการออกกำลังกายของผู้ สูงอายุ และมีหลายปัจจัยที่สัมพันธ์กับการออกกำลังกายที่สม่ำเสมอ และพบอุปสรรคบางอย่าง ในการออกกำลังกายของผู้สูงอายุ ข้อสรุปที่ได้นี้สามารถนำไปประยุกต์ในงานส่งเสริม สุขภาพ และการเฝ้าระวังภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุด้วยการออกกำลังกาย ซึ่งเป็นสิ่ง ที่สำคัญที่ควรมีการติดตามอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเป็นการดูแลภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ที่ยั่งยืนต่อไป