การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการอนุรักษ์พลังงานที่เหมาะสม สำหรับอาคารราชการขนาดกลาง ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพื่อเป็นแนวทางให้เจ้าของ อาคารสามารถดำเนินการอนุรักษ์พลังงานได้เอง โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ตรวจวิเคราะห์การใช้พลังงานของอาคาร อาคารราชการขนาดกลางในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีจำนวนทั้งสิ้น 1,561 แห่ง เป็นอาคารโรงพยาบาล จำนวน 287 แห่ง อาคารสถานศึกษา จำนวน 571 แห่ง อาคารสำนักงาน จำนวน 703 แห่ง วิธีการศึกษาใช้กลุ่มอาคารตัวอย่างซึ่ง ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ แล้วจงเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบกำหนดโควตาจากกลุ่ม อาคารราชการขนาดกลางในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่เข้าร่วมโครงการอาคารของรัฐ และอยู่ในการดูแลของสถานจัดการและอนุรักษ์พลังงาน มหาวิทยาลัยขอนแก่น ระหว่างปี พ.ศ. 2539 ถึง 2544 เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการวิเคราะห์หาแนวทางการอนุรักษ์พลังงาน ที่เหมาะสม ซึ่งได้จำนวนตัวอย่าง 40 แห่ง เป็นอาคารโรงพยาบาล จำนวน 7 แห่ง อาคาร สถานศึกษา จำนวน 15 แห่ง และอาคารสำนักงาน จำนวน 18 แห่ง จากการศึกษาพบว่า กลุ่มอาคารตัวอย่างมีการใช้พลังงานไฟฟ้าเป็นหลักใน 2 ระบบ คือ ในระบบแสงสว่างเฉลี่ยร้อยละ 42.01 และในระบบปรับอากาศเฉลี่ยร้อยละ 47.40 ของ ปริมาณพลังงานไฟฟ้าทั้งหมด ดังนั้นจึงเสนอแนวทางการอนุรักษ์พลังงานที่เหมาะสมเฉพาะ ของ 2 ระบบนี้ และทำการวิเคราะห์เชิงเศรษฐศาสตร์ โดยพิจารณาถึงความแตกต่างของจำนวน ชั่วโมงการใช้งานต่อปี ความเปลี่ยนแปลงของราคาอุปกรณ์อนุรักษ์ พลังงานและอัตราค่า ไฟฟ้าประกอบด้วย แล้วสรุปผลในรูปของตารางและกราฟ ซึ่งสามารถใช้ได้ง่ายโดยไม่ต้องใช้ ความรู้ทางด้านเทคนิค โดยให้คำตอบในรูปอัตราผลตอบแทนการลงทุน เพื่อประกอบการตัดสินใจ เลือกแนวทางที่จะดำเนินการอนุรักษ์พลังงานได้โดยไม่ต้องดำเนินการตรวจวิเคราะห์การใช้ พลังงานแต่อย่างใด จากผลการศึกษาคาดว่าหากอาคารขนาดกลางในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือทั้ง 1,561 แห่ง ดำเนินการอนุรักษ์พลังงาน มาตรการภายใต้เงื่อนไขที่ให้อัตราผลตอบแทนภายในมากกว่า 9 เปอร์เซ็นต์ จะประหยัดพลังงานได้ประมาณ 197,000 เมกะวัตต์ชั่วโมงต่อปี คิดเป็นเงิน ที่ประหยัดได้ประมาณ 504 ล้านบาทต่อปี โดยต้องลงทุนประมาณ 3,100 ล้านบาท หรือประมาณ 1.89 ล้านบาทต่อแห่ง โดยจะมีระยะเวลาคืนทุน 6.15 ปี และประหยัดเงินจากค่าใช้จ่าย ในการตรวจวิเคราะห์ประมาณ 15.87 ล้านบาท