การศึกษาระบบการไหลของน้ำบาดาลในพื้นที่ฝายราษีไศล อ.ราษีไศล จ.ศรีสะเกษ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาขบวนการทางอุทกธรณีวิทยาและการจำแนกระบบการไหลของน้ำบาดาล ในบริเวณที่มีการกักเก็บน้ำในลำน้ำมูลเนื่องจากการกักเก็บของฝายราษีไศล การศึกษาครั้งนี้ ได้ตั้งข้อสมมุติฐานว่าระบบการไหลแบบเฉพาะแห่งในบริเวณข้างเคียงแม่น้ำมูลจะมีผลทำให้ เกิดการแพร่กระจายของน้ำบาดาลเค็มและดินเค็มในระดับตื้น เนื่องจากการกักเก็บของน้ำใน แม่น้ำที่ระดับ 117.42 ม. รทก. ของการสร้างฝายราษีไศล ขั้นตอนการศึกษาได้ดำเนินการภาค สนาม ได้แก่การสำรวจอุทกธรณี การติดตั้งบ่อสังเกตการณ์และการวัดระดับน้ำและความเค็มของ น้ำบาดาล และการศึกษาทางทฤษฎี ได้แก่การวิเคราะห์ตาข่ายการไหลของน้ำโดยวัดค่าเฉลี่ย ของเฮดในระดับลึกต่าง ๆ ที่กระจายตามพื้นที่ศึกษาร่วมกับการวิเคราะห์การแพร่กระจายของ น้ำเค็มและรูปแบบคุณภาพทางเคมีของน้ำ นอกจากนี้ยังนำผลการสำรวจและข้อมูลของระบบ อุทกธรณีวิทยามาจำลองการไหลของน้ำบาดาลเชิงคณิตศาสตร์โดยการประยุกต์ใช้โปรแกรม สำเร็จรูป MODFLOW เพื่อยืนยันผลการวิเคราะห์ระบบการไหลของน้ำบาดาล ผลการศึกษา พบว่าพื้นที่ราษีไศลรองรับด้วยหน่วยหินทางอุทกธรณีวิทยา 5 หน่วย ได้แก่ หน่วยตะกอนน้ำพา ตะกอนลมพา และหน่วยตะกอนตะพักลุ่มน้ำ หน่วยหินทรายและหินทรายแป้ง หน่วยหินดินเหนียว และเกลือหิน และหน่วยหินทรายและหินกรวดมนเนื้อปูน การไหลของน้ำบาดาลและน้ำผิวดินมี ความสัมพันธ์กับระบบการไหลของน้ำบาดาล ระบบการไหลของน้ำบาดาลสามารถจำแนกออกได้ 6 ระบบ คือ ระบบการไหลเฉพาะแห่งโคกล่าม (L(,kl)) ระบบการไหลเฉพาะแห่งหนองบ่อ (L(,Nb)) ระบบการไหลเฉพาะแห่งแม่น้ำมูล (L(,Mn)) ระบบการไหลขนาดกลางโคกล่าม (I(,Kl)) ระบบการไหล ขนาดกลางหนองบ่อ (I(,Nb)) และระบบการไหลขนาดกว้างแม่น้ำมูล (R(,Mn)) ระบบการไหลแต่ละ ระบบมีทิศทางความลึก ความเร็วของน้ำบาดาลผ่านหน่วยหินทางอุทกธรณีวิทยาแตกต่างกันและ รูปแบบทางเคมีของน้ำบาดาลมีการวิวัฒนาการตามทิศทางการไหลที่แตกต่างกัน การวิเคราะห์ระบบ การไหลทั้ง 6 ระบบ ของพื้นที่ศึกษาอาศัยข้อมูลระดับน้ำบาดาลและคุณภาพน้ำบาดาลเฉพาะ ในช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2542 เท่านั้น ดังนั้นระบบการไหลของน้ำบาดาลแต่ละระบบอาจมี การเปลี่ยนแปลงรูปร่าง ขนาด ทิศทาง และรูปแบบคุณภาพทางเคมีได้ตามสภาพการกักเก็บน้ำ และสภาพดินฟ้าอากาศ ดังนั้นข้อจำกัดของการศึกษาในการจำแนก ผลการศึกษา เป็นการ วิเคราะห์ในสภาพเฮดที่คงที่ ดังนั้นการจำลองการไหลของน้ำบาดาลเชิงคณิตศาสตร์ในสภาพ การเปลี่ยนแปลงเฮด (Transient state) ร่วมกับการติดตามการวัดระดับน้ำ การเปลี่ยนแปลง คุณภาพทางเคมีของน้ำและสภาพอุทกวิทยาเป็นวิธีการที่ควรดำเนินการศึกษาวิจัยต่อไป การศึกษาความสัมพันธ์ความเค็มของน้ำบาดาลและความเข้มข้นของมวลเกลือในดินลักษณะ ต่าง ๆ ในชั้นที่ไม่อิ่มตัวด้วยน้ำ เพื่อศึกษาการเกิดและแพร่กระจายดินเค็มต่อไป ผลการศึกษา ครั้งนี้บ่งชี้ถึงระบบการไหลของน้ำบาดาลในระบบการไหลเฉพาะแห่งแม่น้ำมูล โคกล่าม และ หนองบ่อมีผลต่อการแพร่กระจายของน้ำเค็มใกล้ผิวดินมากกว่าระบบการไหลของน้ำบาดาล ขนาดกลางและบริเวณกว้าง