การประเมินความสามารถในการคาดคะเนของแบบจำลอง (model validation) การเจริญเติบโตและการให้ผลผลิตของถั่วเหลืองสามพันธุ์ที่มีอายุการเก็บเกี่ยวต่างกัน ที่ปลูกในบริเวณพื้นที่ของหมวดพืชผัก คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในดิน ชุดยโสธร ระหว่างวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2542 ถึงวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2542 โดยวางแผน การทดลองแบบ split plot in RCBD มีระดับน้ำ 3 ระดับเป็น main plot คือ W 1 ให้น้ำโดย ใช้ค่าสหสัมพันธ์พืช (อัตราส่วนระหว่างการใช้น้ำของพืชและค่าการระเหยที่วัดได้จากถาด วัดการระเหย หรือ ET/E) เท่ากับ 0.58 W 2 ให้น้ำโดยใช้ค่าสหสัมพันธ์พืช เท่ากับ 0.68 และ W 3 ให้น้ำโดยใช้ค่าสหสัมพันธ์พืช เท่ากับ 0.78 ใช้พันธุ์เป็น sub plot ได้แก่ V 1 คือพันธุ์ จักรพันธ์ 1 ที่มีอายุการเก็บเกี่ยวช้า V 2 คือพันธุ์สุโขทัย 2 ที่มีอายุการเก็บเกี่ยวปานกลาง และ V 3 คือ พันธุ์นครสวรรค์ 1 ที่มีอายุการเก็บเกี่ยวเร็ว มีความถี่ในการให้น้ำ 14 วัน ต่อครั้งในช่วงการเจริญเติบโตทางด้านลำต้นและ 7 วันต่อครั้งในช่วงการเจริญเติบโต ทางด้านการให้ผลผลิต บันทึกข้อมูลการพัฒนาการตามระยะการเจริญเติบโต และบันทึก น้ำหนักแห้งของส่วนต่าง ๆ ทั้งที่อยู่เหนือดินและส่วนราก หาสัดส่วนการแบ่งคาร์โบไฮเดรต ไปสู่ส่วนต่าง ๆ ของพืชจากน้ำหนักแห้งที่วัดได้ วัดค่าดัชนีพื้นที่ใบ คำนวณอัตราการเจริญ เติบโตของกลุ่มพืช บันทึกข้อมูลการส่งน้ำ หาประสิทธิภาพการใช้น้ำของถั่วเหลือง และเก็บ ข้อมูลด้านภูมิอากาศตลอดฤดูปลูก จากนั้นป้อนข้อมูลสภาพอากาศ คุณสมบัติของดิน พร้อมทั้งค่าพารามิเตอร์ของดินและพืชลงในแบบจำลองที่ทำงานบนเครื่องไมโครคอมพิวเตอร์ แล้วทำการเปรียบเทียบผลลัพธ์ (outputs) ที่ได้จากการประเมินโดยแบบจำลองกับข้อมูลที่ได้ จากแปลงทดลอง พบว่าแบบจำลองสามารถพยากรณ์น้ำหนักของผลผลิตได้ใกล้เคียงกับ ค่าที่ได้จากแปลงทดลอง แต่การใช้น้ำตลอดฤดูปลูกของถั่วเหลืองที่ได้จากการคาดคะเน โดย แบบจำลองมีค่าค่อนข้างสูงกว่าค่าที่คำนวณได้จากไลสิมิเตอร์ และจากผลการศึกษาและ วิเคราะห์ความอ่อนไหวของแบบจำลอง ที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงค่าพารามิเตอร์ และการ เปลี่ยนแปลงค่าตัวแปร ได้แก่ สัมประสิทธิ์ในการส่องผ่านทรงพุ่มถั่วเหลืองของแสง (K) และอุณหภูมิอ้างอิงสำหรับการหายใจเพื่อคงสภาพ (T) พบว่าแบบจำลองมีความอ่อนไหว ต่อการเปลี่ยนแปลงค่าสัมประสิทธิ์การส่องผ่านทรงพุ่ม มากกว่าการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ และถั่วเหลืองทั้งสามพันธุ์มีความอ่อนไหวในระดับที่ใกล้เคียงกัน พันธุ์นครสวรรค์ 1 และ พันธุ์สุโขทัย 2 มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงค่าสัมประสิทธิ์การส่องผ่านทรงพุ่มน้อย กว่าการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ โดยพันธุ์สุโขทัย 2 มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงค่า อุณหภูมิน้อยกว่าพันธุ์นครสวรรค์ 1 ในขณะที่มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงค่า สัมประสิทธิ์การส่องผ่านทรงพุ่มมากกว่าพันธุ์นครสวรรค์ 1 และพันธุ์จักรพันธ์ 1 มีความ สม่ำเสมอมากที่สุด ทั้งต่อการเปลี่ยนแปลงค่าสัมประสิทธิ์การส่องผ่านทรงพุ่มและต่อการ เปลี่ยนแปลงค่าอุณหภูมิ ผลจากการประเมินความสามารถในการคาดคะเนของแบบจำลอง พบว่าแบบจำลอง มีความแม่นยำในการพยากรณ์อยู่ในระดับที่น่าพอใจ โดยเฉพาะการทำนายผลผลิตของ ถั่วเหลืองที่ปลูกในฤดูแล้ง ในเขตท้องที่จังหวัดขอนแก่น ที่มีการจัดการน้ำอย่างพอเพียง