การศึกษาวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อศึกษาสภาพการจัดการ ปริมาณ และองค์ประกอบและ รูปแบบการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อของสถานีอนามัยในอำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ เก็บตัวอย่างมูลฝอยติดเชื้อ และค่าใช้จ่ายของแต่ละรูปแบบ ในการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อของสถานีอนามัยทุกแห่งในอำเภอหัวตะพาน ผลการวิจัย พบว่า สถานีอนามัยทั้งหมด 11 แห่ง มีการแยกมูลฝอยติดเชื้อออกจากมูลฝอย ทั่วไปทุกสถานีอนามัย การกักเก็บมูลฝอยติดเชื้อส่วนมากใช้ถังสเตนเลส ขนาด 20 ลิตร ร้อยละ 72.7 การรวบรวมมูลฝอยติดเชื้อใช้ถุงพลาสติกสีแดง ร้อยละ 72.7 มีการแยกของมีคมติดเชื้อ ออกจากมูลฝอยติดเชื้อทั่วไปทุกแห่ง การกำจัดส่วนใหญ่เผาในเตาเผา ร้อยละ 63.6 ผลการวิจัยในด้านปริมาณและองค์ประกอบของมูลฝอยติดเชื้อ พบว่า สถานีอนามัยผลิต มูลฝอยติดเชื้อเฉลี่ย 0.218 กก./แห่ง/วัน (SD=77.63) หรือคิดเป็นอัตราการเกิดมูลฝอยติดเชื้อ เฉลี่ย 0.01 กก./ผู้ป่วย ซึ่งคำนวณปริมาณมูลฝอยติดเชื้อที่เกิดขึ้นทั้งหมดในอำเภอหัวตะพาน จะได้ประมาณ 877.8 กก./ปี สำหรับผลการศึกษาองค์ประกอบของมูลฝอยติดเชื้อพบว่า ยาง และหนังมากที่สุด รองลงมาเป็นสิ่งทอและพลาสติก คิดเป็นร้อยละ 22.1, 21.4 และ 18.5 โดย น้ำหนัก ตามลำดับ องค์ประกอบอื่น ๆ น้อยที่สุดร้อยละ 2.9 โดยน้ำหนัก ผลการวิจัยรูปแบบการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อโดยเปรียบเทียบจากค่าใช้จ่ายในการกำจัด พบว่า ค่าใช้จ่ายในการกำจัดโดย (1) รูปแบบการทิ้งในบ่อเก็บมูลฝอยติดเชื้อ (2) การใช้ โรงพยาบาลชุมชนเป็นศูนย์กลางในการเผา (3) การใช้ทั้ง 2 รูปแบบรวมกันโดยแยกกำจัดตาม องค์ประกอบของมูลฝอยติดเชื้อ โดยแบ่งการกำจัดเป็นทุกวันได้ผลการวิจัยคือ 35.59, 45.71 และ 59.84 บาท/กก. ของมูลฝอยติดเชื้อ ตามลำดับ ซึ่งทั้ง 3 รูปแบบมีความแตกต่างกันอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) ส่วนการกำจัด 2 วันต่อครั้ง ได้ผลการวิจัยคือ 24.37, 25.31 และ 42.47 บาท/กก. ของมูลฝอยติดเชื้อ ตามลำดับ โดย 2 รูปแบบแรกต่างจากรูปแบบ ที่ 3 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) จากผลการวิจัยรูปแบบการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อทั้ง 3 รูปแบบ โดยเปรียบเทียบจากค่าใช้จ่าย ในการกำจัด พบว่า ระยะทาง ปริมาณ องค์ประกอบของมูลฝอยติดเชื้อ และงบประมาณในการ จัดการมูลฝอยติดเชื้อ เป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกรูปแบบการกำจัดที่เหมาะสมกับค่าใช้จ่าย ในการลงทุนในการกำจัดแต่ละสถานีอนามัย