การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ ที่เน้นการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 2) พัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน วิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียน ให้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนตั้งแต่ ร้อยละ 70 ขึ้นไป 3) พัฒนา ความคิดสร้างสรรค์ทางคณิตศาสตร์ ของนักเรียนให้สูงขึ้น โดยศึกษาจากนักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2542 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ศึกษาศาสตร์) จำนวน 37 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองปฏิบัติ จริง คือ แผนการสอนที่เน้นการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ทางคณิตศาสตร์ จำนวน 25 แผนการสอน 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อสะท้อนผล ได้แก่ แบบบันทึกการสังเกตการจัด กิจกรรมการเรียนการสอน แบบบันทึกประสบการณ์การเรียนของนักเรียน แบบฝึกทักษะและแบบทดสอบ ย่อย 3) เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบ ได้แก่ แบบทดสอบอิงเกณฑ์วัด ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบทดสอบวัดความคิดสร้างสรรค์ทางคณิตศาสตร์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น การวิจัยครั้งนี้ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ซึ่งมีวงจรปฏิบัติการวิจัย 4 วงจร คือ วงจรที่ 1 ประกอบด้วยแผนการสอนที่ 1 - 5 วงจรที่ 2 ประกอบด้วยแผนการสอนที่ 6 - 11 วงจรที่ 3 ประกอบด้วยแผนการสอนที่ 12 - 18 และวงจรที่ 4 ประกอบด้วยแผนการสอนที่ 19 - 25 โดยใช้รูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ผู้วิจัยได้ทำการบันทึกจาก การสังเกตการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน การบันทึกประสบการณ์การเรียนการสอน การสัมภาษณ์ การทดสอบย่อย การทำแบบฝึกทักษะ มาวิเคราะห์โดยใช้การวิเคราะห์ข้อความ หาค่าเฉลี่ย ส่วน เบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ และร้อยละ เพื่อหาแนวทางปรับปรุงกิจกรรมการเรียนการสอนให้มี ประสิทธิภาพมากขึ้นในวงจรต่อไป ~bผลการวิจัย~b 1. นักเรียนสามารถพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ และความคิดสร้างสรรค์ ในการแก้ปัยหาทางคณิตศาสตร์ได้โดยใช้กิจกรรมการเรียนการสอน 4 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นนำ เป็น การแจ้งจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมและทบทวนความรู้เดิม 2) ขั้นสอน ประกอบด้วยขั้นเสนอบทเรียน ต่อทั้งชั้น มี 4 ขั้นย่อยคือ (1) ขั้นเผชิญปัญหาและทดสอบปัญหาจนเข้าใจ (2) ขั้นเสนอวิธี แก้ปัญหาที่อาจเป็นไปได้ (3) ขั้นตรวจสอบความกระจ่างและความถูกต้องของวิธีการแก้ปัญหา และ (4) ขั้นทดสอบและยอมรับวิธีการแก้ปัญหา 3) ขั้นสรุป นักเรียนสรุปแนวคิด ความคิดรวบยอด และ 4) ขั้นวัดผล นักเรียนทำแบบฝึกทักษะเป็นการบ้าน 2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียน เฉลี่ยร้อยละ 74.51 มีนักเรียน ร้อยละ 75.68 ที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 ไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ของการวิจัยที่ตั้งไว้ คือ นักเรียนทุกคน (100%) ต้องมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนไม่น้อยกว่า ร้อยละ 70 3. นักเรียนมีความสามารถด้านความคิดสร้างสรรค์ทางคณิตศาสตร์สูงขึ้น โดยมีคะแนน เฉลี่ยก่อนเรียน 44.27 และหลังเรียน 57.08 เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการวิจัยที่ตั้งไว้