การศึกษาเรื่อง บทบาทของกรรมการชุมชนในการจัดการสิ่งแวดล้อมเมือง : ศึกษาเฉพาะ กรณีชุมชนย่อยในเขตเทศบาลนครขอนแก่น มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของกรรมการชุมชนใน การจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน และ ศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับบทบาทของกรรมการชุมชน ใน การจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการสัมภาษณ์กรรมการชุมชนที่ เป็นกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 300 ราย ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง แบบง่าย (Simple Sampling) โดยกลุ่ม ตัวอย่างกระจายอยู่ในทุกชุมชนจำนวน 45 ชุมชน ในเขตเทศบาลนครขอนแก่นแบ่งเป็นสัดส่วนตามที่ กำหนด การวิเคราะห์ข้อมูลใช้คอมพิวเตอร์ โปรแกรมสำเร็จรูปสำหรับการวิจัยสังคมศาสตร์ SPSS/PC+ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย ( ) ค่าเบี่ยง เบนมาตรฐาน (S.D.) และ การทดสอบไคสแควร์ (Chi-Square test) ผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้ คุณลักษณะส่วนบุคคล กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ ร้อยละ 60.7 เป็นชาย มีอายุมากกว่า 51 ปี ร้อยละ 64.3 มีสถานภาพสมรสแล้วร้อยละ 90.0 จบการศึกษาระดับประถมศึกษาร้อยละ 58.0 ดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการฝ่ายต่างๆ ร้อยละ 66.0 นอกจากนี้กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ ร้อยละ 75.7 มีประสบการณ์ ในการทำงานในคณะกรรมการชุมชน 1-4 ปี มีอาชีพค้าขายร้อยละ 24.3 เป็นพ่อ บ้าน แม่บ้าน และอื่นๆร้อยละ 31.6 รายได้ครอบครัวต่อปี เฉลี่ย 112615.82 บาท บทบาทในการจัดการสิ่งแวดล้อม กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 43.0 มีบทบาทในการ ป้องกันปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชนปานกลาง ( = 1.683 S.D.= 0.844) กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 43.3 มีบทบาทในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมปานกลาง ( = 1.870 S.D. = 0.850) สำหรับ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อบทบาทในการจัดการสิ่งแวดล้อม พบว่า ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ภาระ ครอบครัว การรับข้อมูลข่าวสาร ความรู้ความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ ความตระหนักในปัญหาสิ่งแวด ล้อม ความคาดหวังในผลประโยชน์ แรงจูงใจทางการเมือง การรับรู้เกี่ยวกับความร่วมมือของ สมาชิกในชุมชน อิทธิพลกลุ่ม การสนับสนุนจากครอบครัว การสนับสนุนจากนักการเมืองท้องถิ่น และการสนับสนุนจากหน่วยงานของรัฐ จะก่อให้เกิดความแตกต่างในบทบาทในการจัดการสิ่งแวดล้อม ในชุมชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 ส่วนปัจจัย อายุ การศึกษา ความคาดหวังสภาพ แวดล้อมชุมชนในอนาคต และการสนับสนุนจากภาคเอกชนและองค์กรพัฒนา ไม่มีความสัมพันธ์กับ บทบาทในการจัดการสิ่งแวดล้อม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05