ปัญหาที่สำคัญในการผลิตข้าวเหนียวเพื่อใช้เป็นเมล็ดพันธุ์ และเพื่อบริโภคคือจะมีข้าวเจ้าปะปนอยู่เสมอ การศึกษาสาเหตุ การมีเมล็ดข้าวเจ้าปนในรวงข้าวเหนียว จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วย แก้ปัญหาดังกล่าวนี้ได้ โดยได้ทำการศึกษาระหว่างเดือนมิถุนายน พ.ศ.2539 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ.2540 ณ หมวดพืชไร่ ภาควิชาพืชไร่ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และสถานี ทดลองข้าวสกลนคร มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหาเปอร์เซ็นต์การ กลายพันธุ์จากข้าวเหนียวไปเป็นข้าวเจ้าโดยธรรมชาติ 2) ศึกษาหา เปอร์เซ็นต์การผสมข้ามตามธรรมชาติระหว่างข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 กับข้าวเหนียวดำ และ 3) ศึกษาหาจำนวนคู่ของยีนที่ควบคุมลักษณะใบ และกาบใบสีม่วงของข้าวเหนียวดำ จากการศึกษาการกลายพันธุ์ตามธรรมชาติของข้าวเหนียว 3 พันธุ์โดยใช้แผนการทดลองแบบ RCBD 4 ซ้ำ พบว่าข้าวเหนียวพันธุ์ KKNUR 82003-SKN-69-1-1 มีเปอร์เซ็นต์การกลายพันธุ์ตั้งแต่ 0.001-0.015 เปอร์เซ็นต์ และไม่พบข้าวเจ้าปะปนมากับตัวอย่างที่สุ่ม จากข้าวเหนียวพันธุ์กข6 และ หางยี 71 จากการศึกษาลักษณะทางการ เกษตรของข้าวเหนียว 3 พันธุ์ พบว่าข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 มีความสูง จำนวนรวงต่อกอ จำนวนเมล็ดต่อรวง จำนวนเมล็ดดีต่อรวง และ จำนวนเมล็ดลีบต่อรวงสูงที่สุดรองลงมาคือข้าวเหนียวพันธุ์ KKNUR 82003-SKN-69-1-1 และข้าวเหนียวพันธุ์หางยี 71 ตามลำดับ ส่วนขนาดเมล็ดนั้น ข้าวเหนียวพันธุ์ KKNUR 82003-SKN-69-1-1 จะมี ขนาดใหญ่ที่สุด รองลงมาคือข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 และพันธุ์หางยี 71 ตามลำดับ สำหรับอายุออกดอกและอายุเก็บเกี่ยวของข้าวเหนียวทั้ง 3 พันธุ์ พบว่า ข้าวเหนียวพันธุ์ KKNUR 82003-SKN-69-1-1 มีอายุออกดอก และอายุเก็บเกี่ยวเร็วที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับข้าวเหนียวทั้ง 2 พันธุ์ การศึกษาเปอร์เซ็นต์การผสมข้ามตามธรรมชาติระหว่างข้าวเหนียว ดำกับข้าวเหนียวพันธุ์กข 6 ที่ปลูกทุกๆ 15 วัน จำนวน 6 ครั้ง โดย ใช้แผนการทดลองแบบ CRD 5 ซ้ำ พบว่าการผสมข้ามจะเกิดขึ้นมากที่ สุดเมื่อข้าวทั้ง 2 ชนิดออกดอกพร้อมกัน ซึ่งเท่ากับ 0.74 เปอร์เซ็นต์ และการผสมข้ามตามธรรมชาติจะเกิดขึ้นได้น้อยเมื่อข้าวทั้ง 2 ชนิด ออกดอกไม่พร้อมกัน การศึกษาลักษณะทางการเกษตรของข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 ที่มีวันปลูกแตกต่างกัน พบว่าวันปลูกมีอิทธิพลต่อลักษณะดังกล่าวนี้ กล่าวคือข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 ที่ปลูกก่อน จะมีความสูง จำนวนรวงต่อกอ จำนวนเมล็ดต่อรวง และน้ำหนัก 1,000 เมล็ดมากกว่าข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 ที่ปลูกทีหลัง นอกจากนี้แล้วอายุออกดอก และอายุเก็บเกี่ยวของ ข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 ที่ปลูกก่อนจะช้ากว่าข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 ที่ปลูก ทีหลัง เนื่องจากมีวันออกดอกเกือบจะพร้อมกันทุกวันปลูก สำหรับการศึกษาการกระจายตัวของลูกในชั่วที่สอง (F2) เพื่อศึกษาหาจำนวนคู่ของยีนที่ควบคุมลักษณะสีม่วงของใบ และกาบใบ ของข้าวเหนียวดำ จากลูกผสมระหว่างข้าวเหนียวดำกับข้าวเหนียวพันธุ์ กข10 พบว่ามีอัตราส่วนระหว่างต้นข้าวที่มีใบ และกาบใบสีม่วง : สีม่วงปนเขียว : สีเขียวเท่ากับ 1 : 2 : 1 แสดงว่ายีนที่ควบคุม ลักษณะดังกล่าวเป็นยีนเด่น (dominant gene) 1 คู่ และพฤติกรรม ของยีนเป็นแบบข่มไม่สมบูรณ์