การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษา คุณลักษณะของครอบครัว คุณลักษณะคนพิการ การสนับสนุนทาง สังคม ปัญหาครอบครัวคนพิการ และความต้องการของครอบครัว คนพิการในการฟื้นฟูสมรรถภาพ 2) เพื่อศึกษาการปรับตัวของ ครอบครัวในการดูแลคนพิการ 3) เพื่อศึกษาปัจจัยบางประการ ที่มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวของครอบครัวในการดูแลคนพิการ 4) เพื่อศึกษาปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการปรับตัวของครอบครัว ในการดูแลคนพิการ ศึกษาเฉพาะกรณี อำเภอบัวใหญ่ จังหวัด นครราชสีมา ได้จำนวนตัวอย่างครอบครัวคนพิการ 200 ครอบครัว โดยการสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบ สัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูล ใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC+ ค่าสถิติที่ใช้ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสหสัมพันธ์เพียร์สัน การวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบขั้นตอน โดยใช้นัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 ผลการวิจัย 1) คุณลักษณะของครอบครัวคนพิการ เป็นครอบครัวขยาย จำนวนสมาชิก 2-5 คน รายได้ของครอบครัวต่ำกว่า 50,000 บาท และครอบครัวคนพิการไม่เคยดูแลคนพิการ มากที่สุด คุณลักษณะ คนพิการ คนพิการมีอายุ 15-60 ปี เป็นเพศชาย ระยะเวลาของ ความพิการ 10-20 ปี เรียนประถมศึกษา ไม่มีรายได้ ความพิการ ทางกายและการเคลื่อนไหว ความพิการหลังกำเนิด ไม่เคยมี ประสบการณ์ในการศึกษาหรือการฝึกหัดอาชีพ ไม่เคยมีประสบการณ์ การฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ มากที่สุด ครอบครัวคนพิการได้ รับการสนับสนุนทางสังคม ด้านทรัพยากร ด้านจิตใจ ด้านข้อมูล ข่าวสาร รวม 3 ด้าน ในระดับน้อย ปัญหาของครอบครัวคนพิการ ด้านเศรษฐกิจ และด้านความสัมพันธ์ภายในครอบครัว รวม 2 ด้าน ในระดับน้อย ความต้องการของครอบครัวคนพิการ ด้านร่างกาย ด้านสังคม ด้านอาชีพ และ ด้านการศึกษารวม 4 ด้าน ในระดับ ปานกลาง 2) ครอบครัวมีการปรับตัว ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้าน สังคม รวม 3 ด้าน ในระดับมาก 3) ปัจจัยบางประการ ที่มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวของ ครอบครัวในการดูแลคนพิการ ใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ทดสอบ พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวของครอบครัว ในการดูแลคนพิการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 ด้านบวก คือ รายได้ของคนพิการและประสบการณ์ของคนพิการในการฟื้นฟู สมรรถภาพทางการแพทย์ ด้านลบ คือ การศึกษาของคนพิการ ประสบการณ์ของคนพิการในการฝึกหัดอาชีพหรือการศึกษา ประเภทของความพิการ ลักษณะของความพิการ ปัญหาของครอบครัว คนพิการ การสนับสนุนทางสังคม ความต้องการของครอบครัวคนพิการ ในการฟื้นฟูสมรรถภาพ 4) ปัจจัยบางประการ ที่มีผลต่อการปรับตัวของครอบครัว ในการดูแลคนพิการ ใช้การวิเคราะห์การถดถอยพหุแบบขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis) พบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการปรับตัวของครอบครัวในการดูแลคนพิการ คือ ปัญหาของครอบครัวคนพิการ (X(,1)) การศึกษาของคนพิการ (X(,2)) ลักษณะของความพิการ (X(,3)) ประเภทของความ พิการ (X(,4)) รายได้ของคนพิการ (X(,5)) ความต้องการ ของครอบครัวในการฟื้นฟูสมรรถภาพ (X(,6)) ประสบการณ์การ ฟื้นฟูสมรรถภาพทางการศึกษาหรือฝึกอาชีพ (X(,7)) โดยมีสมการ ในรูปคะแนนดิบ ดังนี้ Y = 101.775-0.425X(,1)-4.112X(,2)-4.786X(,3)- 5.544X(,4)+1.273x10(-4)X(,5)+1.106X(,6)- 4.091X(,7) และมีสมการในรูปคะแนนมาตรฐาน ดังนี้ Z = -0.273Z(,1)-0.296Z(,2)-0.271Z(,3)-0.211Z(,4)+ 0.168Z(,5)+0.154Z(,6)-0.135X(,7)