การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาการมีส่วนร่วม ของชุมชนในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน และศึกษา ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องด้านชุมชน ทัศนคติ ของชุมชนต่อผู้นำชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อคณะกรรมการ ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อเจ้าหน้าที่ สาธารณสุขกับการมีส่วนร่วมของชุมชนในกิจกรรมศูนย์ สาธารณสุขมูลฐานชุมชน และเปรียบเทียบความแตกต่าง ค่าเฉลี่ยการมีส่วนร่วมของชุมชนในกลุ่มที่มีตำแหน่งในชุมชน กับกลุ่มประชาชนทั่วไป กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือหัวหน้าครัวเรือน ในหมู่บ้านที่มีการดำเนินงานศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ในเขตอำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม จำนวน 361 ราย ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์ ประกอบด้วยข้อมูลทั่วไป ปัจจัยที่เกี่ยวข้องด้านชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อผู้นำ ชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อคณะกรรมการศูนย์สาธารณสุข มูลฐานชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อเจ้าหน้าที่สาธารณสุข และการมีส่วนร่วมของชุมชนในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุข มูลฐานชุมชน ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรง คุณวุฒิ และทดสอบหาค่าความเที่ยงโดยสูตรคูเดอร์และ ริชาร์ดสัน 20 และ สัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค ได้ ค่าความเที่ยงระหว่าง 0.7170 ถึง 0.9857 วิเคราะห์ ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หาความสัมพันธ์โดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของ เพียร์สัน เปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ย ระหว่างกลุ่มโดยใช้ t-test ผลของการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. หัวหน้าครัวเรือนมีส่วนร่วมในกิจกรรมศูนย์ สาธารณสุขมูลฐานชุมชน อยู่ในระดับปานกลาง ขั้นตอนที่เข้า ไปมีส่วนร่วมในระดับสูงคือขั้นตอนการร่วมรับผลประโยชน์ ขั้นตอนการดำเนินงานมีระดับในการมีส่วนร่วมของชุมชนต่ำ ในขั้นตอนการตัดสินใจในการจัดตั้งและวางแผน และขั้นตอน การประเมินผล พบว่า ชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมในการสำรวจ ความจำเป็นพื้นฐานของครอบครัวอยู่ในระดับสูง ส่วนใน ขั้นตอนการดำเนินงานและขั้นตอนการร่วมรับผลประโยชน์ พบว่า ชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมสูงในกิจกรรมการป้องกันโรค และกิจกรรมรักษาพยาบาล กิจกรรมที่ชุมชนเข้าร่วมต่ำคือ กิจกรรมด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพ อุปสรรคในการเข้าร่วม ในการดำเนินงานศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนคือประชาชน คิดว่าการดำเนินงานเป็นหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุข ประชาชนเป็นเพียงผู้รับบริการ ไม่มีเวลาเข้าร่วมกิจกรรม 2. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของชุมชน ในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชนพบว่า รายได้ของ ครอบครัวต่อปีไม่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของชุมชน ส่วนความต้องการด้านสุขภาพ ความรู้ความเข้าใจในหลักการ ของศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน ความรู้ความเข้าใจในหลัก การของการจัดตั้งศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน การยอมรับใน ประโยชน์ของศูนย์สาธารณสุขมูลฐานในชุมชน มีความสัมพันธ์กับ การมีส่วนร่วมของชุมชนในกิจกรรมศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อยู่ระหว่าง 0.4477 - 0.6685 เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของ ค่าเฉลี่ยการมีส่วนร่วมของชุมชน ในกลุ่มผู้ที่มีตำแหน่ง ในชุมชนกับประชาชนทั่วไปพบว่า กลุ่มที่มีตำแหน่งในชุมชน มีค่าเฉลี่ยการมีส่วนร่วมมากกว่ากลุ่มประชาชนทั่วไปอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.000 ทัศนคติของชุมชนต่อผู้ นำชุมชน ทัศนคติของชุมชนต่อคณะกรรมการศูนย์สาธารณสุข มูลฐานชุมชน และทัศนคติของชุมชนต่อเจ้าหน้าที่สาธารณสุข มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของชุมชนในกิจกรรมศูนย์ สาธารณสุขมูลฐานในชุมชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ค่า สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์มีค่าระหว่าง 0.3363 - 0.6145 จากผลของการวิจัยมีข้อเสนอแนะดังนี้คือ ควรมีการ จัดเตรียมบุคลากรให้มีความรู้ความเข้าใจในหลักการดำเนิน งานของศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน และมีการรวมกลุ่ม ของประชาชนที่มีปัญหาคล้ายคลึงกันเพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหา เฉพาะด้านเพื่อให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น