การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงรูปแบบการจัดรายการความ สนใจ และการดำเนินงานของผู้ดำเนินรายการทางวิทยุกระจายเสียง จังหวัด ขอนแก่น และเพื่อศึกษาถึงองค์ประกอบสำคัญที่กำหนดบทบาทและแนวทางของ สื่อสารมวลชนในท้องถิ่น เฉพาะประเภทของวิทยุกระจายเสียง ประชากรที่ ใช้ในการวิจัยเป็นผู้ดำเนินรายการทางวิทยุกระจายเสียงในระบบ เอฟ.เอ็ม. มีจำนวนประมาณ 82 คน โดยนำประชากรมาทำการศึกษาทุกคน เครื่องมือ ที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถาม ประกอบด้วย แบบสอบถามปลายปิด แบบ สอบถามปลายเปิด และแบบสอบถามแบบประเมินค่า โดยการใช้คำถามเกี่ยว กับประวัติผู้ดำเนินรายการ การดำเนินงาน รูปแบบการดำเนินรายการและ ปัญหาในการจัดรายการ นำผลที่ได้จากแบบสอบถามปลายปิดและแบบสอบถาม ประเมินค่า มาทำการวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ SPSS/PC+ เพื่อหาค่าสถิติ ร้อยละค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนแบบสอบถามปลาย เปิดจะนำมารวบรวมและสรุปผลข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า 1. จากการส่งแบบสอบถามไปยังประชากรที่ทำการศึกษา 82 คน ได้รับแบบสอบถามกลับคืนมา 68 ชุด คิดเป็นร้อยละ 82.92 ซึ่งพบว่ารูป แบบของรายการที่ผู้ดำเนินรายการทางวิทยุกระจายเสียงกระทำอยู่ในปัจจุบัน ส่วนใหญ่เป็นรายการบันเทิง รองลงไปคือ รายการข่าว และ รายการความรู้ หรือ สารคดี ตามลำดับ ส่วนความสนใจในการดำเนินรายการนั้น ได้แก่ ราย การบันเทิง (x(....)=4.01) จะเป็นลักษณะเพลงไทยสากล รองลงไปคือ รายการความรู้หรือสารคดี (x(....)=3.75) จะเป็นรายการเกี่ยวกับ สุขภาพอนามัย และรายการข่าว (x(....)=3.63) ได้ให้ความสนใจเกี่ยว กับรายการข่าวท้องถิ่น ทางด้านการดำเนินงาน ผู้ดำเนินรายการจัดเป็นราย การสด (ร้อยละ 57.4) เป็นการทำงานคนเดียวควบคุมเสียงเอง (ร้อยละ 55.9) 2. องค์ประกอบสำคัญที่กำหนดบทบาทและแนวทางของสื่อสารมวลชน ในท้องถิ่นเฉพาะประเภทของวิทยุกระจายเสียงนี้พบว่า กลุ่มผู้ฟังเข้ามามี บทบาท ในการกำหนดแนวทางของรูปแบบรายการ ด้วยเหตุที่ว่าผู้ดำเนิน รายการทางวิทยุกระจายเสียง ได้ให้ความสำคัญเกี่ยวกับการนำเสนอเนื้อหา สาระของรายการ โดยร้อยละ 29.4 ยึดกลุ่มผู้ฟังเป็นเกณฑ์ในการตัดสินใจ เลือกเนื้อหาสาระของแต่ละรายการ พร้อมกันนั้น การกำหนดรูปแบบของราย การก็ได้คำนึงถึงกลุ่มผู้ฟังก่อนผู้ดำเนินรายการ จึงดำเนินการกำหนดรูปแบบ ของรายการออกสู่มวลชน