ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การสำรวจหนอนพยาธิ Angiostrongylus spp. ในหอยและหนูใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การสำรวจหนอนพยาธิ Angiostrongylus spp. ในหอยและหนูใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย
นักวิจัย : ปัญญา พงศ์มัตสยะ
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2537
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=31450
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษานี้เป็นการศึกษาด้านระบาดวิทยาของ Angiostrongylus ในโฮสต์ธรรมชาติในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้สุ่มเลือกจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมา 5 จังหวัด โดยเลือกศึกษาพื้นที่ที่มีแหล่งน้ำขนาดประมาณ 5000 ตาราง เมตรขึ้นไปที่มีน้ำขังตลอดปี ได้ทำการเก็บหอย Pila และหอย Achatina fulica จำนวนอย่างละ 100 ตัวรวมทั้งดักหนู ธรรมชาติให้ได้จำนวน 40 ตัวขึ้นไป ในแต่ละแหล่งน้ำและ บริเวณใกล้เคียง นำหอยมาย่อยตรวจหา L(,3) ของพยาธิและนำ หนูมาชำแหละเพื่อตรวจหาพยาธิสำหรับ L(,3) ของพยาธิที่ได้ จากการย่อยหอยนั้น เมื่อรวบรวมให้ได้มากพอ ก็จะนำปเพาะ เลี้ยงในหนูทดลองเพื่อให้พยาธิเจริญเติบโตเป็นตัวแก่แล้ว นำมาตรวจแยกชนิดของพยาธิ ผลการสุ่มเลือกพื้นที่ได้แหล่ง น้ำที่อยู่ในจังหวัดอุบลราชธานี อุดรธานี กาฬสินธ ชัยภูมิ และขอนแก่น และหอย pila ที่สำรวจพบมี 2 ชนิด คือ pila polita และ Pila ampullacea โดยมีอัตราความชุกของพยาธิ 0.80 % จากจำนวนหอยทั้งหมดที่ตรวจ 500 ตัว และตรวจพบพยาธิ เฉพาะใน P. polita เท่านั้นคิดเป็นอัตราความชุกของพยาธิ 0.94 % และตรวจพบเฉพาะในหอยที่เก็บมาจากจังหวัดอุบลราชธานี และกาฬสินธุ์ ส่วนอัตราความหนาแน่น L(,3) ของพยาธิในหอย P. polita นั้นมีเพียง 1-3 ตัวต่อ หอย 1 ตัว สำหรับผลการศึกษาในหอย A. fulica พบว่ามีพยาธิในหอย ที่เก็บมาจากทุกจังหวัด โดยมีอัตราความชุกเฉลี่ย 36.4 % และแตกต่างกันไปในแต่ละจังหวัดคือมีค่าสูงสุดในจังหวัด ชัยภูมิ 46 % รองลงมาคือจังหวัดอุบลราชธานี 44 % กาฬสินธุ์ 33 % อุดรธานี 30 % และต่ำสุดคือขอนแก่น 29 % ส่วนอัตราความหนาแน่นของพยาธิที่พบในหอย A. fulica แต่ละตัวมีค่ามัธยมฐานเฉลี่ยรวมทุกจังหวัดประมาณ 5 ตัว อัตราความหนาแน่นของพยาธิในแต่ละจังหวัดไม่มีความแตกต่าง กันอย่างมีนัยสำคัญ (p>0.05) การศึกษาในหนูธรรมชาติพบหนู 3 ชนิด คือ Rattus rattus, Rattus norvegicus, และ Bandicota indica โดยมี อัตราความชุกของพยาธิ Angiostrongylus รวมทั้ง 5 จังหวัด 1.1 % จากจำนวนหนูทั้งหมด 272 ตัว โดยพบพยาธิในหนู R.norvegicus ประมาณ 3.84 % จากหนูทั้งหมด 52 ตัว และพบในหนู B.indica ประมาณ 1.44 % จากหนูทั้งหมด 69 ตัว ในหนู R.rattus จากทั้ง 5 จังหวัดทั้งหมด 151 ตัว ตรวจไม่ พบพยาธิ จังหวัดที่ตรวจพบพยาธิ ในหนูธรรมชาติ คือ จังหวัด อุบลราชธานี อุดรธานี และของแก่น จากจังหวัดอุบลราชธานี และขอนแก่นตรวจพบในหนู R. norvegicus โดยมีอัตราความชุก 2.77 % และ 6.25 % ตามลำดับ และในจังหวัดอุดรธานีพบในหนู B. indica โดยมีอัตราความชุกของพยาธิ 11.11 % ความหนาแน่น ของพยาธิในหนูแต่ละตัวนั้นอยู่ระหว่าง 1-8 ตัว พยาธิทุกตัวพบ ในหนูธรรมชาติ เป็น Angiostrongylus cantonecsis ผลการเพราะเลี้ยง L(,3) ของพยาธิ Angiostrongylus ที่ได้จากหอย A. fulica ในหนูทดลองจนได้เป็นระยะตัวแก่ พบว่าตัวแก่ของพยาธิที่ได้จากทุกจังหวัดนั้นเป็น A.cantonensis ยกเว้นในจังหวัดขอนแก่นมี Angiostrongylus malaysiensis ปะปนอยู่ด้วย 8.29 ๔ การศึกษาครั้งนี้แสงให้เห็นว่าอัตราความชุกและความ หนาแน่ของพยาธิ Angiostrongylus ในหอยน้ำเจือ Pile spp. ในภาคตะวันออก เฉียบงเหนือนั้นต่ำมากและตรวจพบในบางพื้น ที่ที่เท่านั้น แต่ในหอย A.fullica นั้นตรวจพบในทุก ๆ จังหวัดที่ศึกษาโดยมีอัตราความชุกและความหนาแน่นของพยาธิ สูงและแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ดังนั้นพยาธิ Angiostrongylus มีการแพร่กระจายอยู่ทุก ๆ พื้นที่ของภาคตะวันออกเฉพียงเหนือ โดยอาศัยหอย A.fulica เป็น intermediate host ที่สำคัญสำหรับในหนูนั้นอัตรา ความชุกและความหนาแน่นของพยาธิอยู่ในเกณฑ์ต่ำและพบเพียง ในบางพื้นที่เท่านั้น การศึกษาครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่รายงานว่าตรวจพบพยาธิ A.malaysiensis ในบางพื้นที่ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นอกเหนือไปจาก A.cantonensis ที่พบแพร่กระจายอยู่ทั่ว ๆ ไปในภูมิภาคนี้

บรรณานุกรม :
ปัญญา พงศ์มัตสยะ . (2537). การสำรวจหนอนพยาธิ Angiostrongylus spp. ในหอยและหนูใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
ปัญญา พงศ์มัตสยะ . 2537. "การสำรวจหนอนพยาธิ Angiostrongylus spp. ในหอยและหนูใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
ปัญญา พงศ์มัตสยะ . "การสำรวจหนอนพยาธิ Angiostrongylus spp. ในหอยและหนูใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2537. Print.
ปัญญา พงศ์มัตสยะ . การสำรวจหนอนพยาธิ Angiostrongylus spp. ในหอยและหนูใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2537.