การวิจัยครั้งนี้ กระทำที่ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ ในวัดของจังหวัดขอนแก่น โดยมีวัตถุประสงค์ดังต่อไปนี้ (1)สำรวจสภาพปัจจุบัน (2)ศึกษาปัญหาและความต้องการ (3)ศึกษาหาแนวทางการพัฒนาจัดการ กลุ่มตัวอย่างมีจำนวน ทั้งหมด 318 รูป/คน ประกอบด้วย เจ้าคณะอำเภอ จำนวน 15 รูป เจ้าอาวาส/ครูผู้สอน จำนวน 53 รูป ครูพี่เลี้ยง จำนวน 77 คน ศึกษาธิการอำเภอ จำนวน 16 คน และผู้ปกครอง จำนวน 157 คน โดยใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เป็น เครื่องมือในการวิจัย และวิเคราะห์ข้อมูลใช้โปรแกรม สำเร็จรูป SPSS/PC(+) เพื่อหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย (X) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ผลการวิจัย 1. ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัดของจังหวัดขอนแก่น นักเรียนส่วนใหญ่เป็นนักเรียนอายุ 3 ถึง 4 ปี ครูทั้งหมด ประกอบด้วย ครูผู้สอน (พระสงฆ์) และครูพี่เลี้ยง ครูพี่เลี้ยงส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีวุฒิการศึกษาสำเร็จ การศึกษามัธยมศึกษาหรือเทียบเท่า แต่มีพื้นฐานด้าน เด็กเล็ก และมีประสบการณ์ในการฝึกอบรมเกี่ยวกับการเลี้ยงดู เด็กก่อนเกณฑ์ สภาพอาคารเรียนมีลักษณะเป็นอาคารเรียนถาวร อาคารชั่วคราว และศาลาการเปรียญ สภาพงบประมาณส่วนหนึ่ง ได้รับงบประมาณจากรัฐ และเงินบริจาค มีการบริการอาหาร กลางวัน อาหารเสริม โดยจากศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัด จัดให้ และบางส่วนเด็กนำมาจากบ้าน การเก็บเงินด้านอาหาร เก็บจากผู้ปกครอง อัตราสูงสุดเดือนละ 60 บาท และต่ำสุด เดือนละ 10 บาท มีการบริการส่งเสริมสุขภาพอนามัยโดยการ ตรวจสุขภาพเป็นรายวันจากครูพี่เลี้ยง ศูนย์อบรมเด็กก่อน เกณฑ์ในวัดได้ดำเนินงานเกี่ยวกับงานธุรการ และ ประชาสัมพันธ์ ส่งเสริมให้ผู้ปกครอง ชุมชนและหน่วยงาน ราชการ เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาศูนย์อบรมเด็ก ก่อนเกณฑ์ในวัด ใช้หลักสูตรการจัดประสบการณ์ และแนวการ วัดผลระดับอนุบาลของกรมสามัญศึกษา ระดับการปฏิบัติงาน ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัดของ จังหวัดขอนแก่น ในการปฏิบัติงาน ทั้ง 6 ด้าน คือ ด้านการบริหาร บุคลากร ด้านวิชาการ ด้านอาคารสถานที่ ด้านงบประมาณ และด้านความสัมพันธ์กับหน่วยงานและชุมชน โดยภาพรวมปฏิบัติอยู่ในระดับ มาก 2. ปัญหาและความต้องการการดำเนินงานของศูนย์อบรม เด็กก่อนเกณฑ์ในวัดของจังหวัดขอนแก่น ทั้ง 6 ด้าน โดยภาพ รวมมีปัญหาอยู่ในระดับ น้อย เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่ามีปัญหาเกี่ยวกับการขาดคู่มือครู และเอกสารการสอน วัสดุ อุปกรณ์ไม่เพียงพอ การสนับสนุนด้านงบประมาณ และไม่มีเครื่องเล่น ทั้งในที่ร่ม และกลางแจ้ง ความต้องการในการจัดการศึกษา ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ ในวัดของจังหวัดขอนแก่นพบว่ามีความต้องการให้หน่วยงาน ของรัฐสนับสนุนด้านงบประมาณวัสดุอุปกรณ์ในระดับ มากที่สุด รองลงมาคือ การจ่ายค่าตอบแทนและสวัสดิการแก่ครูพี่เลี้ยง อย่างเพียงพอ และการมีเครื่องเล่นทั้งในที่ร่มและกลางแจ้ง 3. ข้อเสนอแนะแนวทางการจัดการศึกษา ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัดของจังหวัดขอนแก่น โดยภาพรวม เห็นด้วยมากที่สุด ทั้ง 15 รายการ ได้แก่ รัฐควรจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอ และควรจัดสวัสดิการให้ ครูพี่เลี้ยงอย่างเหมาะสมกับภาวะเศรษฐกิจ