การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินและเปรียบเทียบ ความแตกต่างในด้านคุณลักษณะ การปฏิบัติงานของผู้บริหาร โรงเรียน ซึ่งเข้าสู่ตำแหน่งการบริหารโดยวิธีการสอบข้อเขียน และอบรม กับโดยการคัดเลือก กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียนที่เข้าสู่ตำแหน่ง โดยการสอบข้อเขียนและอบรม จำนวน 62 คน ผู้บริหาร โรงเรียนที่เข้าสู่ตำแหน่งโดยการคัดเลือก จำนวน 62 คน และ ผู้ช่วยผู้บริหารโรงเรียน หรือครูผู้สอนในโรงเรียนที่ผู้บริหาร ที่เข้าสู่ตำแหน่งโดยวิธีต่างกันทั้งสองกลุ่มดังกล่าวจำนวน 302 คน การสุ่มกลุ่มตัวอย่างใช้วิธีแบ่งกลุ่ม (cluster) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณ ค่าที่ได้พัฒนาขึ้น การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบโดยใช้ t-test ผลการวิจัย 1) จากการประเมินผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา ในจังหวัดกาฬสินธุ์พบว่า (1) คุณลักษณะที่เอื้อต่อการบริหาร อยู่ในระดับ ดี (2) การปฏิบัติงานทั้งที่เป็น การปฏิบัติ หน้าที่ และพฤติกรรมการบริหาร อยู่ในระดับ มาก (3) ผลการปฏิบัติงาน ทั้งที่เป็น ขวัญและกำลังใจของครูผู้ สอน และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน อยู่ในระดับ ดี (2) เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของผู้บริหาร โรงเรียนประถมศึกษา ในจังหวัดกาฬสินธุ์ ที่เข้าสู่ตำแหน่ง โดยการสอบข้อเขียนและอบรม กับที่เข้าสู่ตำแหน่งโดย การคัดเลือกในด้าน (1) คุณลักษณะที่เอื้อต่อการบริหาร (2) การปฏิบัติงานทั้งที่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ และพฤติกรรม การบริหาร (3) ผลการปฏิบัติงาน ทั้งที่เป็นขวัญและกำลัง ใจของครูผู้สอน และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน ทุกด้านไม่แตกต่างกันในเชิงสถิติ ยกเว้นคุณลักษณะของผู้ บริหารโรงเรียนที่เข้าสู่ตำแหน่งโดยการคัดเลือก มีคุณ ลักษณะด้านบุคลิกภาพดีกว่าผู้บริหารโรงเรียนที่เข้าสู่ตำแหน่ง โดยการสอบข้อเขียนและอบรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05