การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบที่มีผลต่อความ สำเร็จในการดำเนินงานของโรงเรียนประถมศึกษา ตามโครงการการศึกษา เพื่อพัฒนาหมู่บ้านในเขตชนบท จังหวัดเลย 2) ศึกษาผลกระทบที่เกิดจากการ ดำเนินงานโครงการการศึกษาเพื่อพัฒนาหมู่บ้านในเขตชนบท (กศ.พช.) กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยประกอบด้วย ผู้บริหารโรงเรียน ครูผู้สอน นัก เรียนและกรรมการศึกษา รวมทั้งสิ้น 574 คน เลือกกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้ บริหารโรงเรียนและครูผู้สอนด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง ส่วนนักเรียนและกรรมการ ศึกษาใช้วิธีสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ผู้วิจัยได้สร้างขึ้น เอง มีลักษณะเป็นแบบสอบถาม แบบสำรวจ และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อ มูลโดยเครื่องคอมพิวเตอร์ (Computer) โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS หาค่า ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง กลุ่ม โดยใช้การทดสอบ t-test ผลการวิจัย 1. จากการศึกษาถึงปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของโรงเรียนในโครง การการศึกษา เพื่อพัฒนาชนบท ปรากฎว่า (1) ลักษณะของชุมชนที่ตั้งโรงเรียนทั้งที่ประสบความสำเร็จสูง หรือต่ำไม่แตกต่างกันมากนัก ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง เศรษฐกิจ อาชีพ ระดับของ การพัฒนาเจตคติที่มีต่อโรงเรียนของกรรมการศึกษาและผู้นำหมู่บ้าน และการให้ ความช่วยเหลือโรงเรียน (2) โรงเรียนที่ประสบความสำเร็จสูง ส่วนใหญ่จะเป็นโรงเรียนที่ (ก) มีพื้นที่ของโรงเรียน 20 ไร่ขึ้นไป และดินอุดมสมบูรณ์ (ข) มีแหล่งน้ำ ธรรมชาติเพื่อใช้ในการเกษตรตลอดปี (ค) ครูส่วนใหญ่พักอยู่ในชุมชนที่ตั้ง โรงเรียน (จ) เป็นโรงเรียนที่ได้รับรางวัลดีเด่นของกิจกรรมนักเรียนมาก (ฉ) ผู้บริหารโรงเรียนและครูมีเจตคติที่ดีต่อโครงการ (ช) ผู้บริหาร โรงเรียนมีลักษณะความเป็นผู้นำสูงกว่า และ (ซ) มีกิจกรรมการดำเนินการ มากกว่า ส่วนโรงเรียนที่ประสบความสำเร็จต่ำ ส่วนใหญ่จะเป็นโรงเรียนที่ (ก) มีพื้นที่ของโรงเรียนประมาณ 5-10 ไร่ และดินไม่ค่อยดี (ข) แหล่งน้ำธรรม ชาติไม่พอเพียงต่อการใช้ (ค) ครูส่วนใหญ่พักอยู่นอกเขตชุมชนที่ตั้งโรงงาน (ง) ไม่ค่อยได้รับรางวัลจากการประกวด (จ) ผู้บริหารโรงเรียนและครูมี เจตคติไม่ค่อยดีต่อโครงการ ซึ่งแตกต่างจากโรงเรียนที่มีความสำเร็จสูงอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 รวมทั้งมีความแตกต่างด้านกิจกรรมการประ เมินผลโครงการฯ ที่ระดับ .05 (3) โรงเรียนที่มีความสำเร็จสูงมีองค์กรภายนอก ทั้งภาครัฐ และเอกชนร่วมมือช่วยเหลือมากกว่าโรงเรียนที่มีความสำเร็จต่ำ ซึ่งส่วนใหญ่ จะมีเฉพาะองค์กรความช่วยเหลือที่เป็นของรัฐเท่านั้น 2. โรงเรียนในโครงการการศึกษาเพื่อพัฒนาชนบท ก่อให้เกิดผลดี หลายประการคือ (1) นักเรียนมีการพัฒนาลักษณะนิสัยที่ดีขึ้น เช่นความกตัญญู ความมีระเบียบวินัย การปกครองกันเอง ความร่วมมือ และการแบ่งงาน กันทำ (2) โรงเรียนมีความสะอาด ร่มรื่น เป็นระเบียบเรียบร้อย ครู มีขวัญและกำลังใจ และครูสอนได้ครบวงจรคือ เริ่มจากการเรียน การผลิต และการนำผลผลิตไปใช้ (3) ชุมชนมีความพึงพอใจในพฤติกรรม ความมีระเบียบวินัย ความ กตัญญูของนักเรียน ผู้ปกครองมีความรับผิดชอบต่อบุตรหลานเพิ่มขึ้น สนใจ และ ให้ความช่วยเหลือแก่โรงเรียน สามารถร่วมแก้ปัญหาสังคมและพร้อมที่จะรับการ เปลี่ยนแปลงและพัฒนา อย่างไรก็ดี จากการเปรียบเทียบผลกระทบที่เกิดขึ้นระหว่างโรงเรียน ที่ประสบความสำเร็จสูงกับโรงเรียนที่มีความสำเร็จต่ำ จะแตกต่างกันในเรื่อง ผลที่เกิดขึ้นแก่โรงเรียนและคณะครู ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ นักเรียนโรงเรียนที่มีความสำเร็จสูง สามารถนำความรู้และประสบการณ์ ไปใช้ให้เป็นประโยชน์ที่บ้านและชุมชนได้มากกว่า (แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับ .01) และคาดว่าจะนำความรู้และประสบการณ์ไปประกอบอาชีพใน อนาคตได้มากกว่า (แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05)