วิทยานิพนธ์นี้ ทำเพื่อศึกษาถึงการใช้ยูเรียระดับต่าง ๆ เป็นแหล่งทด แทนโปรตีนจากกากถั่วเหลืองในอาหารข้นสูตรที่ใช้มันสำปะหลังเป็นแหล่งพลัง งานหลัก สำหรับเสริมให้กับแกะพันธุ์พม่าหางยาว การทดลองใช้แกะอย่านม อายุระหว่าง 3-4 เดือน มีน้ำหนักตัวเริ่มทดลองเฉลี่ย 16(+,-)2.57 กิโลกรรม จำนวน 24 ตัว วางแผนการทดลองแบบ randomized complete block design ประกอบไปด้วย 4 ซ้ำ (replication) และ 6 ทรีทเมนต์(treatment) ซึ่งทรีทเมนต์ทั้ง 6 เป็นสูตรอาหารที่แตก ต่างกันไป ทรีทเมนต์ที่ 1 ถึง 5 เป็นสูตรอาหารที่มีอาหารข้น (โปรตีน 17 เปอร์เซ็นต์) เสริมให้กับแกะในระดับ 1.50 เปอร์เซนต์ของน้ำหนักตัว โดย ทรีทเมนต์ที่ 1 ใช้การถั่วเหลืองเป็นแหล่งโปรตีน ส่วนทรีทเมนต์ที่ 2, 3, 4 และ 5 ใช้ยูเรียเป็นแหล่งทดแทนโปรตีนจากกากถั่วเหลือง โดยใช้ยูเรียระดับ 1.50, 2.25, 3.00 และ 3.75 เปอร์เซนต์ในอาหารข้นตามลำดับ สำหรับทรีทเมนต์ที่ 6 ให้แกะได้รับอาหารหยาบเพียงอย่างเดียว อาหารหยาบ ที่ใช้ ได้แก่ หญ้ากินนี (โปรตีน 7.68 เปอร์เซนต์) ในระยะ 53 วันแรกของ การทดลองและหญ้ารูซี่แห้งที่เก็บเมล็ดแล้ว (โปรตีน 2.15 เปอร์เซนต์) ใน ช่วง 59 วันหลังของการทดลอง (ระยะเวลาทดลองทั้งสิ้น 16 สัปดาห์ หรือ 112 วัน) ซึ่งแกะในทุกทรีทเมนต์ได้รับอาหารหยาบดังกล่าวอย่างเต็มที่ตลอด เวลา ผลการทดลองพบว่า แกะ ในทรีทเมนต์ที่ 1,2,3,4 และ 5 มีอัตรา การเจริญเติบโตไม่แตกต่างกันทางสถิติ คือ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 98.70, 91.96, 85.71, 82.59 และ 81.92 กรัมต่อตัวต่อวันตามลำดับ สูงกว่า(P<0.05) แกะทรีทเมนต์ที่ 6 ซึ่งมีน้ำหนักตัวลดลงเฉลี่ย 5.36 กรัมต่อตัวต่อวัน ในด้าน ปริมาณอาหารทั้งหมดที่กิน พบว่าแกะในทรีทเมนต์ที่ 2 และ 1 กินอาหารได้ ปริมาณสูงสุด รองลงมาได้แก่ ทรีทเมนต์ที่ 4, 3 และ 5 ส่วนทรีทเมนต์ที่ 6 มีปริมาณการกินต่ำที่สุด คือ มีปริมาณอาหารที่กินคิดเป็นวัตถุแห้งเฉลี่ยเท่า กับ 799.75, 827.30, 714.30, 752.74, 706.93 และ 486.85 กรัมต่อตัวต่อวัน หรือคิดเป็นเปอร์เซนต์น้ำหนักตัวเท่ากับ 3.61, 3.94, 3.42, 3.53, 3.50 และ 3.25 สำหรับแกะในทรีทเมนต์ที่ 1 ถึง 6 ตาม ลำดับ ในกรณีของประสิทธิภาพการเปลี่ยนอาหาร พบว่าไม่มีความแตกต่างกัน ระหว่างแกะทรีทเมนต์ที่ 1 ถึง 5 คือ มีค่าเท่ากับ 8.23, 9.06, 8.36, 9.12 และ 8.75 ตามลำดับ จากผลการทดลองการย่อยได้ของอาหารโดย วิธีเก็บมูลทั้งหมด (total collection) และวิธีใช้เถ้าที่ไม่ละลายในกรด (AIA) เป็นตัวบ่งชี้ภายใน (internal indicator) พบว่าสัมประสิทธิ์ การย่อยได้ของโภชนะต่าง ๆ ในอาหาร เช่น วัตถุแห้ง อินทรีย์วัตถุ โปรตีน NDF และ ADF ของแกะในทรีทเมนต์ที่ 1 ถึง 4 มีค่าใกล้เคียงกัน ส่วนทรีท เมนต์ที่ 5 การย่อยได้ของโภชนะต่าง ๆ (ยกเว้นการย่อยได้ของโปรตีน) มี ค่าต่ำกว่าทรีทเมนต์ที่ 1, 2, 3, และ 4 และพวกที่ไม่ได้รับอาหารข้นเสริม มีการย่อยได้ของโภชนะต่ำกว่าพวกที่ได้รับอาหารข้นเสริมโดยเฉพาะการย่อย ได้ของโปรตีนมีค่าเป็นลบ สำหรับลักษณะซากของแกะในทรีทเมนต์ที่ 1 ถึง 5 มีค่าใกล้เคียงกัน ส่วนต้นทุนการผลิต โดยเฉพาะต้นทุนค่าอาหาร มีแนวโน้มทึ่ จะลดต่ำลงตามลำดับการเพิ่มของยูเรียในอาหาร กล่าวคือ ในทรีทเมนต์ที่ 1, 2, 3, 4 และ 5 ที่ใช้กากถั่วเหลืองเป็นแหล่งโปรตีน และใช้ยูเรียเป็นแหล่ง ทดแทนโปรตีนจากกากถั่วเหลืองในระดับ 1.50, 2.25, 3.00 และ 3.75 เปอร์เซนต์ในอาหารข้น มีต้นทุนค่าอาหารต่อการเพิ่มน้ำหนักตัวของแกะ 1 กิโลกรัม เท่ากับ 28.22, 26.53, 24.77, 24.74 และ 22.44 บาท ตามลำดับ จากผลการทดลองดังกล่าวสามารถสรุปได้ว่า ยูเรียสามารถใช้เป็นแหล่ง ทดแทนโปรตีนจากกากถั่วเหลืองได้ถึงระดับ 3.75 เปอร์เซนต์ในสูตรอาหารข้น สำหรับแกะที่ใช้เป็นอาหารเสริมในระดับ 1.50 เปอร์เซนต์ของน้ำหนักตัว ทั้งนี้ โดยไม่พบปัญหายูเรียเป็นพิษ อีกทั้งไม่มีผลกระทบต่อลักษณะต่าง ๆ ทางเศรษฐ- กิจของแกะ