งานวิจัยนี้ทำการทดลองระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2531 ถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533 ในสถานที่ 3 แห่งคือ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง และสถานีทดลองพืชไร่มหาสารคาม เพื่อศึกษาถึง ปฏิสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรมกับสภาพแวดล้อมเมื่อมีและไม่มีการใส่ปุ๋ย ใช้ พันธุ์มันสำปะหลัง 6 พันธุ์คือ ระยอง 1 ระยอง 3 ระยอง 60 (CMC76xV43)21-1 ห้านาที และ CMR 25-105-112 ใส่ปุ๋ยรองพื้น โดยใช้สูตร 15-15-15 (NPK) ในอัตรา 25 กก./ไร่ ใส่ปุ๋ยแต่งหน้า โดยใช้ยูเรีย และโปแตสเซียมคลอไรด์ ในอัตราอย่างละ 25 กก./ไร่ เมื่อมันสำปะหลังอายุได้ 6 เดือน และ 3 เดือน สำหรับการปลูกในช่วง ปลายฤดูและช่วงต้นฤดูฝนตามลำดับ วางแผนการทดลองแบบ 2 x 6 factorial ใน RCB จำนวน 12 วิธีการ แต่ละวิธีการทำ 4 ซ้ำ ทำการเก็บเกี่ยวเมื่อมันสำปะหลังอายุ 3 5 7 9 และ 11 เดือนสำหรับ การปลูกช่วงปลายฤดูฝน และเมื่ออายุ 3 5 7 และ 9 เดือนในการปลูก ช่วงต้นฤดูฝน เพื่อนำตัวอย่างพืชไปวิเคราะห์การเจริญเติบโตทาง สรีรวิทยา ในแต่ละช้ำใช้พืช 6 ต้น ผลการทดลอง พบว่า มันสำปะหลังทั้ง 6 พันธุ์ มีการตอบสนอง ต่อการใช้ปุ๋ยเป็นส่วนใหญ่ ในแต่ละสถานที่ทำการทดลอง โดยมีความ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างการใส่และไม่ใส่ปุ๋ย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในการปลูกช่วงต้นฤดูฝน ยกเว้นการปลูกในช่วงปลายฤดูฝนที่ขอนแก่น และระยอง จะไม่มีความแตกต่าง การเจริญเติบโตของส่วนลำต้นและ ใบและส่วนผลผลิตหัว ในระหว่าง 2 ฤดูปลูกมีความแตกต่างกันกล่าวคือ การปลูกในช่วงปลายฤดูฝนมีการเปลี่ยนแปลงของลำต้นและใบ และส่วน ผลผลิตเป็นไปอย่างช้า ๆ แต่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อใกล้จะเก็บเกี่ยว ในทางตรงกันข้ามการเจริญเติบโตของส่วนลำต้นและใบและส่วนผลผลิตหัว ของการปลูกในช่วงต้นฤดูฝนจะเป็นไปอย่างรวดเร็วในการเก็บเกี่ยวตั้งแต่ ครั้งแรกถึงครั้งสุดท้าย อัตราการเจริญเติบโต (CGR) และดัชนีพื้นที่ใบ (LAI) มีค่าสูง สำหรับวิธีการที่มีการใส่ปุ๋ย ในขณะที่อัตราการสังเคราะห์ แสงสุทธิ (NAR) และดัชนีการเก็บเกี่ยว (HI) มีค่าลดลง เมื่อเปรียบ เทียบกับวิธีการไม่ใส่ปุ๋ย จากการทดลองพบว่าการเจริญเติบโตของส่วน ลำต้นและใบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเจริญเติบโตของใบ ได้รับอิทธิพล อย่างมากจากปริมาณของ N ที่มากกว่า K ค่าของ LAI มีค่าระหว่าง 2 ถึง 6 ขณะที่ค่า CGR อยู่ในช่วง -7 ถึง 44 กรัม/ม(2)/วัน ค่า NAR อยู่ระหว่าง -9 ถึง 31 กรัม/ม(2)/วัน และค่า HI อยู่ระหว่าง 0.3 ถึง 0.7 ผลจากการทดลองพบว่า การใส่ปุ๋ยทำให้ผลผลิตแป้งลดลง ส่วน ค่าดัชนีการเก็บเกี่ยวจะเพิ่มขึ้น ซึ่งการเปลี่ยนแปลงของผลผลิตแป้งและ ดัชนีการเก็บเกี่ยวเป็นไปในทำนองเดียวกันในแต่ละพันธุ์ สถานที่ปลูกมีอิทธิพลเป็นอย่างมากต่อผลผลิตหัวสด ที่มหาสารคาม จะมีผลผลิตหัวสดสูงที่สุด รองลงมาคือที่ ขอนแก่น และระยอง พันธุ์ ระยอง 1 มีการปรับตัวไม่ดีนักในการปลูกช่วงปลายฤดูฝน พันธุ์ที่มีการ ปรับตัวได้ดีในทุกสถานที่ปลูก ช่วงฤดูปลูกและระดับปุ๋ย คือพันธุ์ CMR 25-105-112 ในขณะที่พันธุ์ระยอง 1 และระยอง 60 มีการปรับตัวได้ดี เฉพาะที่มหาสารคาม และขอนแก่น ดังนี้ การปรับปรุงพันธุ์ให้มีประสิทธิ ภาพ อันจะส่งผลให้เป็นที่ยอมรับของเกษตรกร ควรจะทำการคัดเลือก พันธุ์ในช่วงปลายฤดูฝน เพื่อจะให้เห็นความแตกต่างได้เด่นชัดขึ้น ผลจาก การใช้ปุ๋ยมีแนวโน้มให้เห็นความแตกต่างในการปลูกช่วงต้นฝนมากกว่าปลาย ฝน ซึ่งการใช้ปุ๋ยนั้นควรกระทำในทุกพันธุ์หากต้องการให้ได้ผลผลิตที่สูงขึ้น