การวิจัยนี้เป็นการสร้าง และประเมินผลแบบปิรามิดที่ ดำเนินการสอบด้วยคอมพิวเตอร์สำหรับวัดผลสัมฤทธิ์ทางการ เรียนในเนื้อหาวิชา ว.033 เคมี ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องอัตราการเกิดปฎิกริยาเคมี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ใน การวิจัยระยะที่ 1 เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ใน จังหวัดขอนแก่นที่กำลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 2 ปีการ- ศึกษา 2531 จำนวน 1,912 คน และกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการ วิจัยระยะที่ 2 เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรง- เรียนสาธิต คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่กำลัง ศึกษาในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2531 จำนวน 40 คน การวิจัยระยะที่ 1 เป็นการสร้างแบบทดสอบปิรามิด และ พัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ควบคุมการดำเนินการสอบแบบทดสอบ ปิรามิด การสร้างแบบทดสอบพิจารณาคัดเลือกข้อสอบกลุ่มข้อ- สอบจำนวน 172 ข้อ ที่ผ่านการวิเคราะห์หาค่าพารามิเตอร์ ด้วยโปรแกรม LOGIST V และตรวจสอบคุณสมบัติ Unidimensionality ของแบบทดสอบโดยวิเคราะห์ตัวประกอบ (Factor Analysis) ด้วยโปรแกรม SPSS(,x) คัดเลือกข้อสอบ จำนวน 111 ข้อ จากจำนวน 172 ข้อ เพื่อสร้างแบบทดสอบจำนวน 3 ฉบับ คือ ฉบับที่ 1 เป็นแบบทดสอบปิรามิดชนิด 8 ขั้น ที่ มีขนาดขั้นคงที่ภายใต้กฎการแยกทางแบบเพิ่ม 1/ลด 1 จำนวน 36 ข้อ ซึ่งมีค่าความยากระหว่าง -1.7187 ถึง 1.7656 และ มีค่าความยากเฉลี่ยเท่ากับ -0.0076 ฉบับที่ 2 เป็นแบบ- ทดสอบปิรามิดชนิด 5 ขั้นที่มีข้อสอบชุดละ 3 ข้อในแต่ละ- ขั้นและมีขนาดขั้นคงที่ภายใต้กฎการแยกทางแบบเพิ่ม 1/ลด 1 จำนวน 45 ข้อ มีค่าความยากระหว่าง -2.1866 ถึง 2.0654 และมีค่าความยากเฉลี่ยเท่ากับ 0.0079 และฉบับที่ 3 เป็น แบบทดสอบดั้งเดิมจำนวน 36 ข้อ ซึ่งมีค่าความยากระหว่าง -2.4242 ถึง 2.1994 และมีค่าความยากเฉลี่ยเท่ากับ 0.4345 การพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ควบคุมการดำเนินการทดสอบ แบบทดสอบปิรามิดทั้งสองฉบับที่สร้างขึ้นนี้ ผู้วิจัยใช้ วิธีเขียนโปรแกรมซ้อนบนโปรแกรมสำเร็จรูป dBASE III การ แสดงผลภาษาไทยทางจอภาพใช้ระบบภาษาไทย 25 บรรทัด รหัสของ สำนักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม (สมอ.) การวิจัยระยะที่ 2 เป็นการประเมินแบบทดสอบปิรามิดที่ ดำเนินการสอบด้วยคอมพิวเตอร์ และโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ พัฒนาขึ้น การประเมินแบบทดสอบปิรามิดด้วยเกณฑ์เชิงความ เป็นไปได้นี้ใช้เกณฑ์ความตรงเชิงสัมพันธ์กับเกณฑ์ โดยใช้ ระดับคะแนนวิชาเคมีเป็นเกณฑ์ ความตรงเชิงสัมพันธ์กับเกณฑ์ นี้ใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบ Pearson Product Moment ระหว่างคะแนนผลการสอบจากแบบทดสอบกับระดับคะแนนวิชา เคมี ซึ่งวิเคราะห์โดยใช้โปรแกรม MICROSTAT ทดสอบความแตก- ต่างระหว่างค่าความตรงเชิงสัมพันธ์กับเกณฑ์โดยใช้ t-test การประเมินด้วยเกณฑ์เชิงจิตสังคมใช้ผลจากการตอบแบบสอบถาม ความคิดเห็นของนักเรียนที่มีต่อการทดสอบแบบปิรามิดด้วย คอมพิวเตอร์ การประเมินด้วยเกณฑ์เชิงค่าใช้จ่ายในการสร้าง การดำเนินการสอบและผลที่ได้รับในระยะยาวระหว่างแบบทดสอบ ปิรามิดกับแบบทดสอบดั้งเดิม การประเมินผลโปรแกรมคอมพิว- เตอร์ที่พัฒนาขึ้นนี้พิจารณาจากผลการตรวจสอบทางด้านเทคนิค และด้านการนำไปใช้ ผลการประเมินพบว่า แบบทดสอบทั้งสามฉบับคือ แบบทดสอบ ปิรามิดฉบับที่ 1 ปิรามิดฉบับที่ 2 และแบบทดสอบดั้งเดิม มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.84, 0.98 และ 0.88 ตามลำดับ ซึ่งมีค่าสูงกว่าเกณฑ์อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 โดยที่ แบบทดสอบปิรามิดฉบับที่ 2 มีความเชื่อมั่นสูงสุดอย่างมี นัยสำคัญที่ระดับ .01 แต่ไม่พบความแตกต่างระหว่างความ เชื่อมั่นของแบบทดสอบปิรามิดฉบับที่ 1 และแบบทดสอบดั้ง- เดิม นอกจากนี้ยังพบว่าแบบทดสอบทั้งสามฉบับดังกล่าว มีค่า สัมประสิทธิ์ความตรงเชิงสัมพันธ์กับเกณฑ์เท่ากับ 0.363, 0.416 และ 0.360 ตามลำดับ ซึ่งมีความตรงเชิงสัมพันธ์กับ เกณฑ์แตกต่างจากศูนย์อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 และ เมื่อเปรียบเทียบค่าสัมประสิทธิ์ความตรงเชิงสัมพันธ์กับ เกณฑ์ ระหว่างแบบทดสอบทั้งสามฉบับพบว่า แบบทดสอบปิรามิด ฉบับที่ 1 แบบทดสอบปิรามิดฉบับที่ 2 และแบบทดสอบดั้งเดิม มีประสิทธิภาพเชิงสัมพันธ์กับเกณฑ์ไม่แตกต่างกัน ผลการ ประเมินเชิงจิตสังคมพบว่า แบบทดสอบปิรามิดที่ดำเนินการสอบ ด้วยคอมพิวเตอร์มีประสิทธิภาพในด้านการนำไปใช้และนักเรียน มีทัศนคติที่ดีต่อการทำแบบทดสอบปิรามิดที่ดำเนินการสอบ ด้วยคอมพิวเตอร์ ผลการประเมินเชิงค่าใช้จ่ายพบว่า เมื่อ พิจารณาผลตอบแทนที่ได้รับในระยะยาวแล้ว แบบทดสอบปิรามิด ที่ดำเนินการสอบด้วยคอมพิวเตอร์จะให้ผลตอบแทนที่คุ้มค่า กว่า และผลการประเมินประสิทธิภาพของโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ พัฒนาขึ้นพบว่า ไม่มีข้อผิดพลาดทางด้านเทคนิค ไม่มีปัญหา ที่เกิดจากผู้ใช้ และมีความเที่ยงตรงในการทำงาน