วัตถุประสงค์หลักของการศึกษาครั้งนี้ คือ เพื่อประมาณค่าดัชนีต้นทุนทรัพยากร ภายในประเทศ (DRC) ของการผลิตน้ำนมดิบ และการวิเคราะห์ความอ่อนไหวของค่า DRC เมื่อมีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ภายใต้ข้อสมมติต่างๆ เพื่อศึกษาถึงศักยภาพของการ เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการใช้ทรัพยากรของกิจการฟาร์มโคนม ในพื้นที่ 10 จังหวัด คือ จังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ ขอนแก่น นครราชสีมา สระบุรี ราชบุรี นครปฐม เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และพัทลุง การศึกษาได้จำแนกตามขนาดฟาร์มโคนม 2 ขนาด คือ ฟาร์ม ขนาดเล็ก และฟาร์มขนาดกลาง โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิเคราะห์ คือ เมตริกซ์การ วิเคราะห์นโยบาย (PAM) จากผลการวิเคราะห์ พบว่า ค่า DRC ของการผลิตน้ำนมดิบในทุกจังหวัดและทุก ขนาดฟาร์มที่ทำการศึกษา มีค่ามากกว่า 1 แสดงให้เห็นว่ากิจการผลิตน้ำนมดิบในทุก จังหวัดและทุกขนาดฟาร์ม ไม่มีความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบในการผลิต โดยฟาร์มโคนม ขนาดกลางในทุกจังหวัด มีค่า DRC ต่ำกว่าฟาร์มโคนมขนาดเล็ก ส่วนผลการวิเคราะห์ความ อ่อนไหวเมื่อมีการเพิ่มประสิทธิภาพ ตามข้อสมมติ 3 กรณี พบว่า การเพิ่มประสิทธิภาพ ทุกกรณีทำให้ค่า DRC ลดลงจากเดิม โดยเฉพาะการคัดทิ้งแม่โคที่ให้น้ำนมในปริมาณที่ ต่ำออกจากฝูง ทำให้ฟาร์มโคนมขนาดกลางในจังหวัดเชียงราย นครราชสีมา สระบุรี ราชบุรี และนครปฐม มีค่า DRC น้อยกว่า 1 สำหรับการเพิ่มประสิทธิภาพในกรณีเมื่อโคนมในฟาร์ม มีอุบัติการณ์โรคเต้านมอักเสบลดลง 1 ครั้งต่อตัวต่อช่วงการให้นม ทำให้ฟาร์มโคนม ขนาดกลางในจังหวัดสระบุรี มีค่า DRC น้อยกว่า 1 ส่วนกรณีเมื่อโคนมในฟาร์มมีจำนวนครั้ง ในการผสมติดลดลง 1 ครั้งต่อตัวต่อช่วงการให้นม ทำให้ฟาร์มโคนมขนาดกลางในจังหวัด สระบุรี มีค่า DRC เท่ากับ 1 ดังนั้นสำหรับการพัฒนาการเลี้ยงโคนมในอนาคต รัฐบาลควรมุ่งเน้นเรื่องการเพิ่ม ประสิทธิภาพการผลิตน้ำนมดิบ เพื่อให้ต้นทุนการผลิตที่แทัจริงลดลง เพื่อให้ฟาร์ม โคนมในประเทศมีศักยภาพในการผลิตที่สามารถแข่งขันกับต่างประเทศได้ จากผลการวิเคราะห์ ดังกล่าว ควรส่งเสริมให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตโดยการคัดทิ้ง แม่โคออกจากฝูงเป็นอันดับแรก รองลงมา คือ การลดความสูญเสียที่เกิดจากการเป็นโรค เต้านมอักเสบ และ การลดจำนวนครั้งในการผสมติด ตามลำดับ