การศึกษาชนิดและรวบรวมข้อมูลของแมลงภู่โดยการสำรวจจากสถานที่ต่างๆ ที่สำคัญ พบแมลงภู่ ทั้งหมด 11 ชนิด คือ ~iXylocopa latipes~i, ~iX. tenuiscapa~i, ~iX. nasalis~i, ~iX. tranquebarica~i, ~iX.~i~irufescens~i, ~iX. caerulea~i, ~iX. abbotti~i, ~iX. aestuans~i, ~iX. verticalis~i, ~iX. collalis~i and ~iX. basalis~i แมลงภู่มีระดับสังคมที่ซับซ้อนในแต่ละช่วงชีวิต เริ่มต้นชีวิตแบบโดดเดี่ยว (solitary) และเปลี่ยนเป็นสังคมชั้นต่ำ (subsocial) จากนั้นจะอยู่แบบรวมรัง (quasisocial) ได้ศึกษา แมลงภู่ ~iX. nasalis~i จำนวน 20 รัง ในกระบอกไม้ไผ่ที่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์วิทยาเขต กำแพงแสน พบเซลล์ตัวอ่อนและดักแด้ ตั้งแต่ 3 ถึงสูงสุด 15 ตัว และมีอัตราส่วนเพศผู้ต่อ เพศเมียเท่ากับ 1:4 ต่อรัง นอกจากนี้พบแตนเบียนหนอนแมลงภู่ ~iOphelimus~i sp. (วงศ์ Eulophidae) และด้วงน้ำมัน ~iCissites maxillosa~i (วงศ์ Meloidae) เป็นตัวห้ำหนอน แมลงภู่ การศึกษาถึงบทบาทของแมลงภู่และแมลงผสมเกสรในการเข้าช่วยผสมเกสรเสาวรสผล สีเหลืองได้ทำการศึกษาทดลองที่ จ.สุราษฎร์ธานี ตั้งแต่เดือนมิถุนายน ถึงสิงหาคม 2544 จำแนกชนิดของแมลงที่ลงดอกและพฤติกรรมการหาอาหาร พบจำนวนแมลงที่ลงตอมดอก เสาวรสมี 19 ชนิด เป็นผึ้งโพรง ~iApis cerana~i มากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 44.93 รองมา ได้แก่ แมลงภู่ ~iX. latipes~i คิดเป็นร้อยละ 15.48 มีแมลงผสมเกสรมากที่สุดในช่วง 12.00-14.00 น. จากพฤติกรรมการลงดอกนั้นพบว่า แมลงภู่จะลงดอกเพื่อกินน้ำหวานและเก็บละอองเรณู แต่ ในผึ้งโพรงส่วนใหญ่จะลงเก็บเฉพาะละอองเรณู ผลการทดลองในการเปรียบเทียบเปอร์เซ็นต์การติดผล น้ำหนักผล และจำนวนเมล็ดจาก การผสมเกสรโดยกรรมวิธีต่างๆ ดังนี้ 1) แมลงภู่ ~iX. latipes~i เป็นแมลงภู่ผสมเกสร 2) การผสมเกสรข้ามต้นด้วยมือ 3) ทำหมันแล้วปล่อยตามธรรมชาติ 4) ผึ้งโพรงเป็นแมลง ผสมเกสร 5) การผสมเกสรแบบเปิด 6) การผสมเกสรแบบปิด 7) การผสมเกสรในต้นเดียวกัน ด้วยมือ 8) ทำหมันแล้วคลุมถุงปิด เปอร์เซ็นต์การติดใน 8 กรรมวิธีมีผลดังต่อไปนี้ 88.67, 75, 56.67, 48.33, 33.33, 1.67, 1.67 และ 1.67 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ หลังกรรมวิธีผสมเกสรด้วยกรรมวิธีทั้ง 8 มีน้ำหนักผลเรียงตามลำดับดังนี้ 100.76, 85.40, 95.86, 81.73, 33.47, 12.75, 29.24 และ 23.75 และพบจำนวนเมล็ดดังนี้ 199, 54, 194, 161, 62, 21, 51 และ 29 ตามลำดับ เห็นได้ว่ากรรมวิธีซึ่งมีแมลงภู่ ~iX. latipes~i เป็นแมลงผสมเกสรมีจำนวนการติดผล น้ำหนักและจำนวนเมล็ดสูงมากเป็น อันดับหนึ่ง มีความแตกต่างจากกรรมวิธีอื่นๆ อย่างมีนัยสำคัญยิ่ง (ค่าความเชื่อมั่นที่ 99%)