การศึกษาสังคมพืชและแนวทางการทดแทนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรตะวันออก ได้ดำเนินการ โดยใช้เทคนิคทางด้านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ผสมผสานกับการสำรวจระยะไกล ข้อมูลทางสภาพแวดล้อมประกอบด้วยปริมาณน้ำฝน ระดับความสูง ทิศทางด้านลาด ระดับความ ลาดชัน ความยาวของความลาดชัน การไหลสะสมของน้ำและข้อมูลทางธรณีวิทยา และปฐพีวิทยา คำนวณโดยใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ค่าดัชนีพืชพรรณและการเปลี่ยนแปลงด้านพืชพรรณได้ วิเคราะห์และคำนวณมาจากภาพถ่ายดาวเทียมในช่วงปี พ.ศ. 2538 และ พ.ศ. 2543 ข้อมูลด้าน ชนิดพรรณพืชคลุมดินรวบรวมจากเอกสารอ้างอิงและการสำรวจภาคสนาม จากแปลงตัวอย่าง จำนวน 45 จุดสำรวจ ขนาด 20 x 50 เมตร(2) ประกอบไปด้วยสังคมพืชที่แตกต่างกันโดยสุ่มเลือก จากภาพถ่ายจากดาวเทียม หมู่ไม้ตัวอย่างที่ได้นำมาจำแนกโดยวิธีการวิเคราะห์การจัดกลุ่มเมื่อได้ชนิดสังคมแล้ว นำมาจัดลำดับโดยวิธีการ Nonmetric Maltidimensional Scaling (NMS) การวิเคราะห์แนวทาง การทดแทนใช้ Marcof Model ผลปรากฏว่าเมื่อใช้ระดับความแตกต่างที่ 55% แยกสังคมพืชออก ได้ 5 สังคมในช่วงของการทดแทน ได้แก่ สังคมไร่ร้างแขม-เลาสังคมไร่ร้างหญ้าคา สังคมไร่ร้าง ตองกง-กล้วยป่า สังคมไร่ร้างสาบเสือ-หญ้าคา สังคมไร่ร้างเลา และ 4 สังคมในป่าธรรมชาติ ได้แก่ สังคมป่าทุ่งและป่าเต็งรังแคระ สังคมป่าเบญจพรรณ สังคมป่าดิบแล้ง สังคมป่าพรุ จากการ วิเคราะห์ลำดับสังคมกับการเรียงตัวของปัจจัยแวดล้อมปรากฏว่ามีความสัมพันธ์กันน้อย แบบจำลองการทดแทนของมาร์คอฟ (Marcof Model) ชี้ให้เห็นว่าป่าดงดิบแล้งเป็นสังคม ถาวร (climax community) ในพื้นทีศึกษาและป่าพรุเป็นสังคมหลังสังคมถาวร (postclimax community) ส่วนสังคมไร่ร้างต่างๆ ยังอยู่ในขั้นตอนของการทดแทน สังคมเหล่านี้จะเริ่มเข้าสู่ จุดสมดุลย์ในระยะเวลาประมาณ 50 ปี และมีความต้องการอย่างน้อยอีก 145 ปี จึงจะทดแทน ถึงสังคมถาวรของพื้นที่ศึกษาคือป่าดิบแล้ง