การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการเลี้ยงโคนมของเกษตรกร โดยแยกการ ศึกษาเป็นภาคต่าง ๆ และประมาณค่าฟังก์ชั่นการผลิตน้ำนมดิบในแต่ละภาค การศึกษาใช้ข้อมูล ปฐมภูมิจากเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมทั่วประเทศ 152 ฟาร์ม ในปี 2538/39 เมื่อพิจารณาเป็นรายภาค ๆ พบว่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคใต้ และภาคกลาง มีจำนวน แม่โคขึ้นรีดเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการผลิตน้ำนมดิบ ซึ่งมีค่าความยืดหยุ่นในการผลิต เท่ากับ 0.51698 0.65146 และ 0.47056 ตามลำดับ ส่วนภาคเหนือมีปริมาณอาหารข้นที่ใช้เลี้ยง แม่โคขึ้นรีดเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการผลิตน้ำนมดิบ ซึ่งมีค่าความยืดหยุ่นในการผลิต เท่ากับ 0.54883 เมื่อพิจารณาผลตอบแทนต่อขนาดการผลิต พบว่า ทั้ง 4 ภาคมีการผลิตน้ำนมดิบ อยู่ในระยะผลตอบแทนต่อขนาดการผลิตคงที่ สำหรับการปรับปรุงการใช้ปัจจัยทางการผลิตน้ำนมดิบนั้น ทั้ง 4 ภาค ควรเพิ่มจำนวนแม่ โคขึ้นรีดในแต่ละฟาร์ม ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลางควรเพิ่มการให้อาหารข้น แม่โคขึ้นรีด ส่วนภาคใต้ควรลดการให้อาหารข้นแม่โคขึ้นรีดลง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาค กลางควรลดการให้อาหารหยาบแม่โคขึ้นรีดลง ส่วนการใช้เงินลงทุนในทรัพย์สินประเภทโรงเรียนและ อุปกรณ์ที่ใช้กับแม่โคขึ้นรีดควรลดลงในทั้ง 4 ภาค ข้อจำกัดในการศึกษา การใช้ประโยชน์จากผลการวิเคราะห์สมการการผลิตน้ำนมดิบจะมีข้อ จำกัดในระยะเวลาหนึ่งเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าการเพิ่มปัจจัยจะทำให้ผลผลิตน้ำนมดิบ เพิ่มตามทุกครั้ง ส่วนผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ ก่อนจะตัดสินใจเพิ่มหรือลด ปัจจัยการผลิตจำเป็นต้องพิจารณาปัจจัยหลาย ๆ อย่างประกอบกัน เพื่อความเหมาะสมตามศักยภาพ ของฟาร์มและขนาดการเลี้ยงโคนม