การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณค่าทางโภชนะของ กากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษ (สายพันธุ์ IRCT-413) ในสูตร อาหารสัตว์ปีก องค์ประกอบทางเคมีโดยน้ำหนักแห้งโดยวิธีการ วิเคราะห์โดยประมาณ (proximate analysis) ประกอบด้วย โปรตีน เยื่อใย ไขมัน เถ้า แคลเซียม และฟอสฟอรัสรวม 39.60, 13.91, 3.95, 7.18, 0.44 และ 3.04 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ และมีค่าพลังงานรวม 4,170 กิโลแคลอรีต่อกิโลกรัม กากเมล็ด ฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษ ประกอบด้วยกรดอะมิโน ไลซีน เมทไธโอนีน ทรีโอนีน และลูซีน 1.62, 0.58, 1.06 และ 2.05 เปอร์เซ็นต์ โดยน้ำหนักแห้งตามลำดับ จากการวิเคราะห์ปริมาณสารกอสซิปอล อิสระและกอสซิปอลรวมในกากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษมีค่าเท่ากับ 0.009 และ 0.0471 เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ จากการศึกษาคุณค่า ทางโภชนะในกากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษทางด้านการใช้ประโยชน์ ได้ทางชีวภาพ (biological value) พบว่าเมื่อมีการเสริมกรด อะมิโนไลซีนและเมทไธโอนีนสังเคราะห์ สามารถปรับปรุง (P<0.05) คุณค่าทางโภชนะในด้านเปอร์เซ็นต์การย่อยได้ของวัตถุแห้ง สาร ประกอบอินทรีย์ โปรตีนรวม ตลอดจนสามารถปรับปรุงสัมประสิทธิ การย่อยได้ของโปรตีน คุณค่าทางชีวภาพของโปรตีนและการใช้ ประโยชน์ได้ของโปรตีนสุทธิ อย่างไรก็ตามการเสริมกรดอะมิโนไลซีน และเมทไธโอนีนสังเคราะห์ไม่มีผลในการปรับปรุงค่าพลังงานย่อยได้ และพลังงานใช้ประโยชน์ได้ในกากเมล็ดฝ้ายชนิดไร่ต่อมพิษ การศึกษาการใช้กากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษเพื่อทดแทน โปรตีนจากกากถั่วเหลืองในสูตรอาหารไก่เนื้อในระดับ 0, 25, 50, 75 และ 100 เปอร์เซ็นต์ โดยสูตรอาหารทุกสูตรมีการปรับ ระดับพลังงานใช้ประโยชน์ได้และระดับโปรตีนรวมเท่ากันทุกสูตร แบ่งการทดลองเป็น 2 ระยะคือ 1-21 วัน และ 22-45 วัน ตามลำดับ จากการทดลองพบว่าในระยะ 1-21 วัน แต่ละกลุ่ม ทดลองมีค่าปริมาณอาหารที่กิน อัตราการแลกเนื้อ ต้นทุนค่าอาหาร ต่อน้ำหนักตัวเพิ่ม 1 กิโลกรัม และอัตราการตายมีความแตกต่าง อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (P>0.05) อย่างไรก็ตามกลุ่มที่ใช้ ระดับการทดแทน 100 เปอร์เซ็นต์มีค่าน้ำหนักตัวเพิ่มต่ำกว่ากลุ่ม ควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) จากการทดลองใน ระยะ 21-45 วัน พบว่าการใช้กากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษ ทดแทนกากถั่วเหลืองไม่มีผลกระทบต่อสมรรถภาพการผลิต และ อัตราการตายของไก่เนื้อตลอดจนองค์ประกอบของคุณภาพซาก จากการทดลองสรุปได้ว่าสามารถใช้กากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษ ทดแทนโปรตีนจากกากถั่วเหลืองได้สูงสุด 8 เปอร์เซ็นต์ในสูตร อาหารไก่เนื้อ โดยไม่มีผลกระทบต่อสมรรถภาพการผลิตและ คุณภาพซาก จากการศึกษาการใช้กากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษเพื่อทดแทน โปรตีนจากกากถั่วเหลืองในสูตรอาหารไก่ไข่ในระดับ 0, 25, 50, 75 และ 100 เปอร์เซ็นต์ โดยสูตรอาหารทุกสูตรมีการปรับ ระดับพลังงานใช้ประโยชน์ได้และระดับโปรตีนรวมเท่ากันทุกสูตร แบ่งการทดลองเป็น 5 ระยะๆ ละ 4 สัปดาห์ ผลการทดลองพบว่า การใช้กากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษทดแทนโปรตีนจากกากถั่วเหลือง ในระดับสูงกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ มีค่าผลผลิตไข่ มวลไข่ ปริมาณ อาหารที่กินต่อตัวต่อวัน และปริมาณอาหารที่ใช้ในการผลิตไข่ 1 กิโลกรัม แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01) สำหรับค่าน้ำหนักไข่ อัตราการตาย ต้นทุนค่าอาหารต่อการผลิต ไข่ 1 กิโลกรัม องค์ประกอบของฟองไข่และคุณภาพไข่ มีความ แตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (P>0.05) จากการทดลอง สรุปได้ว่าสามารถใช้กากเมล็ดฝ้ายชนิดไร้ต่อมพิษทดแทนโปรตีน จากกากถั่วเหลืองในระดับ 6.3 เปอร์เซ็นต์ในสูตรอาหารโดย ไม่มีผลกระทบต่อสมรรถภาพการผลิตไข่ และคุณภาพของฟองไข่