มันสำปะหลังเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย มีความต้องการใช้ทั้งตลาดภายในและภาย นอกประเทศ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ทางเศรษฐกิจของการผลิตมันสำปะหลัง ในจังหวัดนครราชสีมา ปีการเพาะปลูก 2540/41 เพื่อจะได้ทราบถึงฟังก์ชั่นการผลิต ประสิทธิภาพ ทางเทคนิคและทางเศรษฐกิจของการใช้ปัจจัยการผลิต พิจารณาต้นทุน ผลตอบแทน รวมทั้งวิเคราะห์ หาจุดคุ้มทุน โดยใช้ข้อมูลปฐมภูมิที่ได้จากการสัมภาษณ์เกษตรกรในอำเภอด่านขุนทด 52 ราย และ อำเภอสีคิ้ว 38 ราย ผลการศึกษา พบว่า ในการผลิตมันสำปะหลังในจังหวัดนครราชสีมานั้น ปัจจัยที่มีผลต่อ การเปลี่ยนแปลงผลผลิตที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ แรงงานคน ปริมาณปุ๋ย และปริมาณท่อน พันธุ์ มีค่าความยืดหยุ่นของปัจจัยทั้ง 3 ชนิด เท่ากับ 0.0529, 0.0221 และ 0.4918 ซึ่ง ผลรวมของความยืดหยุ่นของปัจจัยทั้ง 3 น้อยกว่า 1 แสดงให้เห็นว่า ลักษณะการผลิตอยู่ในระยะ ผลตอบแทนต่อขนาดลดลง เมื่อพิจารณา ประสิทธิภาพทางเทคนิคและทางเศรษฐกิจของการใช้ปัจจัยการ ผลิตทั้ง 3 พบว่า ควรจะลดการใช้ปัจจัยแรงงานและปุ๋ยลงและเพิ่มการใช้ท่อนพันธุ์ เพื่อให้ เกิดการใช้ปัจจัยในระดับที่เหมาะสมและก่อให้เกิดกำไรสูงสุด ส่วนทางด้านต้นทุนและผลตอบแทน ในการผลิตนั้นเกษตรกรจะได้รับกำไรสุทธิเฉลี่ย 228.60 บาทต่อไร่ หรือเท่ากับ 0.09 บาทต่อ กิโลกรัม ซึ่งเกษตรกรในอำเภอด่านขุนทดจะได้รับผลตอบแทนสูงกว่าเกษตรกรในอำเภอสีคิ้วเท่ากับ 368.70 บาทต่อไร่ ส่วนปริมาณจุดคุ้มทุน ณ ระดับราคา 1.16 บาทต่อกิโลกรัม เท่ากับ 1,777.19 กิโลกรัมต่อไร่ ซึ่งเกษตรกรทั้ง 2 อำเภอสามารถผลิตได้สูงกว่าปริมาณคุ้มทุนเล็กน้อย ดังนั้น รัฐบาลควรเข้ามาช่วยเหลือในการกระจายพันธุ์ดี รวมทั้งให้ความรู้แก่เกษตรกร ในการใช้ปุ๋ยและแรงงานอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะเป็นการลดต้นทุนของเกษตรกร