ถั่วเหลือง (Glycine max (L.) Merrill) เป็นพืชเศรษฐกิจ ที่สำคัญพืชหนึ่งของประเทศไทย ปัจจุบันยังผลิตได้ไม่เพียงพอกับความต้องการ ภายในประเทศ ดังนั้น การศึกษาและวิจัยเพื่อหาแนวทางในการเพิ่มผลผลิต ต่อพื้นที่ของถั่วเหลืองให้สูงขึ้น จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง และเนื่องจาก ถั่วเหลืองแต่ละพันธุ์มีการปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมค่อนข้างจำกัด เมื่อสภาพแวดล้อม หรือการเขตกรรมมีการเปลี่ยนแปลง เช่น วันปลูก การให้น้ำ และอัตราปลูก ก็จะทำให้การเจริญเติบโตและผลผลิตเปลี่ยนแปลงไปด้วย ดังนั้น งานวิจัย ด้านหนึ่งที่จะเพิ่มผลผลิตของถั่วเหลือง ก็คือ ศึกษาการปรับตัวของพันธุ์ถั่วเหลือง ต่อสภาพแวดล้อม และการเขตกรรม สำหรับการศึกษาครั้งนี้ใช้ถั่วเหลือง 3 พันธุ์ คือ สุโขทัย 1 สจ.4 และ Leichhardt การให้น้ำ 2 ระดับ คือ ให้น้ำเต็มที่และจำกัด อัตรา ปลูก 2 อัตรา คือ 200,000 และ 400,000 ต้นต่อเฮกตาร์ ทำการทดลอง ใน 3 ฤดูปลูก คือ ต้นฝน ปลายฝน และ ฤดูแล้ง ที่จังหวัดขอนแก่น ผลการ ทดลองพบว่า การเจริญเติบโตของถั่วเหลือง ขึ้นอยู่กับระยะการเจริญเติบโต ช่วงแสงและอุณหภูมิมีอิทธิพลต่อวันออกดอก และสุกแก่เป็นอย่างมาก และระยะ การเจริญเติบโตดังกล่าว ก็มีอิทธิพลต่อขนาดของต้น น้ำหนักแห้ง และดรรชนีพื้นที่ใบ (LAI) ในขณะเดียวกัน อัตราปลูกที่สูงขึ้น ก็จะช่วยเพิ่มน้ำหนักแห้ง และ LAI ให้สูงขึ้นได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งถั่วเหลืองที่ปลูกในฤดูแล้ง ซึ่งมีต้นเล็ก เนื่องจาก ความชื้นไม่เพียงพอและปลูกในสภาพที่ช่วงแสงสั้น สำหรับการวิเคราะห์ลักษณะ ทางสรีรวิทยาที่มีอิทธิพลต่อผลผลิต พบว่าอัตราปลูกเป็นลักษณะสำคัญที่สุดในการ เพิ่มผลผลิตถั่วเหลืองที่จังหวัดขอนแก่น อัตราปลูกมีอิทธิพลต่อองค์ประกอบผลผลิต ประสิทธิภาพการใช้แสง (Ec) วันสุกแก่ เปอร์เซ็นต์การส่องผ่านของแสงเข้าใน ทรงพุ่ม และรังสีที่พืชใช้ในการสังเคราะห์แสง (PAR) ส่วนวันปลูก การให้น้ำ และพันธุ์เป็นปัจจัยที่สำคัญรองลงมาตามลำดับ สำหรับน้ำหนักแห้ง และผลผลิต ต่อต้น ถูกจำกัดโดยลักษณะทางพันธุกรรมของถั่วเหลืองในแต่ละพันธุ์ สภาพแวดล้อม และฤดูปลูก ที่ถั่วเหลืองเจริญเติบโต ผลผลิตของถั่วเหลืองในสภาพแวดล้อมจังหวัด ขอนแก่น จะเพิ่มขึ้นได้โดยใช้อัตราปลูกที่สูงเป็นสำคัญ