ภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นภาษีทางอ้อมที่ได้นำมาใช้แทนภาษี การค้าตั้งแต่มกราคม พ.ศ. 2535 จนถึงปัจจุบันเป็นเวลา 5 ปีเศษ รายได้การจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มมีแนวโน้มสูงขึ้น ทุกปี การจัดเก็บภาษีที่มีประสิทธิภาพจึงมีความสำคัญต่อ รายได้ภาษีอากรของประเทศไทย วัตถุประสงค์หลักของการศึกษาครั้งนี้ เพื่อวิเคราะห์ ผลรายได้จากการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มผลการปฏิบัติตาม แผนงานตรวจสอบที่ผ่านมา และศึกษาประสิทธิภาพในการจัดเก็บ ภาษีมูลค่าเพิ่มเปรียบเทียบกับจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มที่ควร จัดเก็บได้ การศึกษาครั้งนี้ใช้ข้อมูลทุติยภูมิ รวบรวมมา จากกรมสรรพากร ธนาคารแห่งประเทศไทย และห้องสมุดของหน่วย งานต่างๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 ถึง พ.ศ. 2539 ผลการศึกษาพบว่า รายได้จากการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม ก่อนหักคืนเงินภาษีมูลค่าเพิ่ม มีแนวโน้มสูงขึ้น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 ถึง พ.ศ. 2539 แต่อัตราเพิ่มมีแนวโน้มลดลง เมื่อ พิจารณาหลังหักคืนเงินภาษีมูลค่าเพิ่ม พบว่า มีแนวโน้มสูง ขึ้นเช่นกัน โดยมีอัตราเพิ่มสูงขึ้นในปี พ.ศ. 2538 และ พ.ศ. 2539 ยกเว้นในปี พ.ศ. 2537 ที่มีอัตราเพิ่มลดลง ผล การปฏิบัติตามแผนงานตรวจสอบ 7 แผนงาน พบว่าทั้ง 7 แผนงาน มีแนวโน้มไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก และในส่วนของภาษีมูลค่า เพิ่มที่จัดเก็บได้ เมื่อเปรียบเทียบกับจำนวนภาษีมูลค่า เพิ่มที่ควรจัดเก็บได้พบว่ามีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปี สรุปได้ว่า ประสิทธิภาพในการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม ของไทยมีประสิทธิภาพพอสมควร จึงควรปรับปรุงจากปัญหาที่พบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บให้ดีขึ้น ส่งผลต่อความ สมัครใจของผู้เสียภาษีและรายได้จากภาษีอากรที่เพิ่มขึ้น