วิทยานิพนธ์นี้ มีจุดมุ่งหมาย 1) เพื่อศึกษาและ เสริมสร้างความรู้และความเข้าใจในเรื่องของสถานการณ์ และพฤติกรรมการจูงใจที่เกิดขึ้น และที่เป็นอยู่ใน มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช 2) เพื่อการศึกษาสำรวจ เกี่ยวกับระดับของการประยุกต์ทฤษฎีและแนวความคิดทางด้าน การจูงใจของผู้บริหารระดับหัวหน้าศูนย์/ฝ่าย ผู้อำนวยการ สำนักและ/หรือประธานกรรมการประจำสาขาวิชาซึ่งมีความ เกี่ยวข้องใกล้ชิดกับกลุ่มกรณีตัวอย่างที่ศึกษา และ (3) เพื่อศึกษาสำรวจการรับรู้ของผู้บริหารระดับต่าง ๆ เกี่ยวกับการจูงใจในฐานะผู้ดำเนินการจูงใจ และการรับรู้ ของข้าราชการระดับ 1-4 และลูกจ้างมหาวิทยาลัยสุโขทัย- ธรรมาธิราชในฐานะผู้ถูกจูงใจ โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ใน การศึกษาประกอบด้วยบุคลากร 2 ส่วนด้วยกันคือ ส่วนแรก ได้แก่ข้าราชการระดับ 1 ถึง 4 จำนวน 413 คน และส่วน ที่สองได้แก่กลุ่มผู้บริหารมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช จำนวน 39 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารระดับผู้อำนวยการ สำนัก/กอง ประธานกรรมการประจำสาขาวิชาต่าง ๆ และ ผู้บังคับบัญชาระดับหัวหน้าศูนย์/ฝ่ายโดยใช้องค์ประกอบ และตัวแปรต่าง ๆ จากทฤษฎีและแนวความคิดเกี่ยวกับการ จูงใจ สร้างเป็นตัวแบบลักษณะต่าง ๆ พัฒนาขึ้นมาเป็นแบบ สอบถาม องค์ประกอบและตัวแปรต่าง ๆ มีดังนี้ 1. องค์ประกอบในการรับรู้การปฏิบัติของผู้บังคับ บัญชา ที่ส่งการจูงใจไปยังผู้ใต้บังคับบัญชา มีประเด็นที่ ศึกษาสำรวจ จำนวน 13 ประเด็น ดังนี้ - ความต้องการขององค์การ - ฐานคติของผู้บังคับบัญชา/หัวหน้างาน - การจ่ายค่าตอบแทน - แบบอย่างทางการจัดการ - การคาดคะเนในรางวัลภายนอก - การคาดคะเนในรางวัลภายใน - การสร้างตัวแบบความสามารถ - ความสัมพันธ์ส่วนตัว - ความเป็นอิสระเสรี - พฤติกรรมความช่วยเหลือ - การมีส่วนร่วมในการวางแผน - การมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงาน - การมีส่วนร่วมในการควบคุมงาน 2. องค์ประกอบทางด้านความรู้สึก - ความรู้สึกหดขาดในเชิงสัมพัทธ์ - ความรู้สึกในเนื้อหาของงาน - ความรู้สึกในสิ่งแวดล้อมของงาน - ความรู้สึกพึงพอใจในงาน - ความรู้สึกเกี่ยวกับการจูงใจในฐานะเป็นตัวแปรขององค์การ การศึกษาครั้งนี้พบว่าโดยทั่วไปแล้ว การรับรู้การ ปฏิบัติที่ผู้บังคับบัญชาส่งการจูงใจไปยังผู้ใต้บังคับบัญชา ส่วนใหญ่สอดคล้องกัน จะมีอยู่บ้างที่ไม่สอดคล้องกัน ฉะนั้น การศึกษานี้จึงได้เสนอแนะแนววิธีการจูงใจที่เหมาะสมตาม สภาพของสถานการณ์ ซึ่งปกติแล้วการจูงใจจะสัมฤทธิผลนั้น มิได้เกิดจากเพียงวิธีการหรือแนวความคิดเดียวเท่านั้น แต่ประกอบขึ้นด้วยจากหลาย ๆ ตัวแบบทางทฤษฎีการจูงใจ และการนำเอาทฤษฎีไปใช้ในการปฏิบัติตามสภาพของแต่ละสถานการณ์