รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ถือว่าเป็นรัฐธรรมนูญที่มีควมแตกต่างจากรัฐธรรมนูญฉบับต่าง ๆ ที่ผ่านมาหลายประการจนถูกกล่าวขานว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับประชาชนอย่างแท้จริง จุดสำคัญที่รัฐธรรมนูญฉบับนี้กำหนดรับรองสิทธิเสรีภาพมากกว่าฉบับอื่นก็คือการกำหนดรับรองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ไว้ ด้วยเหตุผลที่ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เป็นสิทธิที่มาจากธรรมชาติและมีอยู่ในตัวมนุษย์ทุกคน ถือได้ว่ามนุษย์ทุกคนมีสิทธิในชีวิต ซึ่งหมายถึงสิทธิในการดำรงชีวิตโดยไม่มีอำนาจใดมาพรากไปได้แม้จะเป็นอำนาจรัฐก็ตามรัฐธรรมนูญฉบับพุทธศักราช 2540ได้บัญญัติหลักการที่ว่าด้วยศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ไว้ในมาตรา 4 มาตรา 26 มาตรา 28 ซึ่งเป็นเรื่องใหม่สำหรับประเทศไทยและทำให้เกิดปัญหาในทางปฏิบัติหลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการใชับังคับเนื่องจากความหมายที่ยังไม่ชัดเจน และประการที่สำคัญไม่สัมพันธ์กับการกำหนดโทษประหารชีวิตตามประมวลกฎหมายอาญา ในประเทศไทยมีกฎหมายหลายฉบับที่กำหนดโทษสูงสุดสำหรับความผิดเป็นโทษประหารชีวิต อาทิโทษตามประมวลกฎหมายอาญา โทษตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพ.ศ. 2522 เป็นต้น ผลจากการศึกษา พบว่าโทษประหารชีวิตตามกฎหมายไม่สอดคล้องกับหลักศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ นอกจากนี้แล้วยังไม่สอดคล้องกับหลักสำคัญขององค์การสหประชาชาติและหลักการในสนธิสัญญาระหว่างประเทศหลายฉบับที่ประเทศไทยเป็นภาคีทั้งยังขัดกับหลักในพระพุทธศาสนาซึ่งเป็นศาสนาที่คนไทยส่วนใหญ่นับถืออีกด้วย นอกจากนี้หากการลงโทษผู้กระทำความผิดโดยใช้โทษประหารชีวิตเกิดกรณีผิดพลาดหรือการประหารชีวิตนอกระบบหรือการวิสามัญฆาตกรรม นอกจากจะล่วงล้ำสิทธิในการมีชีวิตแล้วคงจะเรียกคืนชีวิตของผู้บริสุทธิ์ที่เสียไปแล้วกลับคืนมาไม่ได้ อย่างไรก็ตามเนื่องจากภาวะในปัจจุบันสังคมไทยยังไม่พร้อมที่จะให้มีการยกเลิกโทษประหารชีวิต ทั้งนี้เห็นได้จากทุกครั้งที่มีการกระทำความผิดที่กระทบกระเทือนต่อความรู้สึกของคนในสังคม เช่น การค้ายาเสพติดจำนวนมากนับเป็นแสนเป็นล้านเม็ดเม็ด การข่มขืนและฆ่าเป็นต้น ดังนั้น ความเป็นไปได้ในขณะนี้แม้ว่าในทางวิชาการจะมีเหตุผลที่สมควรยกเลิกโทษประหารชีวิตก็ตาม แต่ในทางปฏิบัติคงยากที่จะยกเลิกโดยสิ้นเชิง ผู้เขียนเห็นว่าหนทางที่เหมาะสมคือจำกัดโทษประหารชีวิตให้แคบลงเท่านั้น ดังที่สรุปผลการศึกษาไว้คือ ~bประการแรก~b หากเราศึกษาทั้งกระบวนการจะเห็นว่าโทษเป็นสิ่งสำคัญปลายทาง หากแต่ต้นทางเป็นกระบวนการยุติธรรมทางอาญา หากโครงสร้างและบุคคลหรือองค์กรในกระบวนการยุติธรรมทางอาญามีศักยภาพและประสิทธิภาพเป็นที่เกรงกลัวต่อบุคคลก็จะไม่มีผู้ใดที่จะล่วงละเมิดต่อกฎหมาย ไปกระทำความผิด จากการศึกษาพบว่าการมีโทษประหารชีวิตหรือไม่ไม่มีผลต่ออาชญากรรม แต่ศักยภาพและประสิทธิภาพมีผลต่อจำนวนอาชญากรรม ~bประการที่สอง~b ประเทศไทยนำหลักศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เข้าไว้ในรัฐธรรมนูญ เท่ากับว่าประเทศต้องพร้อมที่จะพิทักษ์และคุ้มครองสิทธิต่าง ๆ ในมนุษย์ทุกคน การละเมิด ต่อสิทธิในการมีชีวิต โดยการประหารชีวิตจึงไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญที่บัญญัติเรื่องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ไว้ ~bประการที่สาม~b ตามแนวคิดที่ว่ามนุษย์เป็นสิ่งที่อบรมสั่งสอนได้ พัฒนาปรับปรุงแก้ไขได้ ฉะนั้น การบังคับโทษจึงไม่ใช่การทำให้ตายหรือถูกควบคุมไว้ที่จำกัดเท่านั้น แต่เป็นการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของมนุษย์ที่บกพร่องให้เป็นมนุษย์ที่ปกติ สามารถอยู่ร่วมกันกับผู้อื่นในสังคมได้ ดังนี้จึงจำเป็น ต้องพัฒนาระบบบังคับโทษ หรือองค์ความรู้ที่เกี่ยวกับการบังคับโทษได้ เกิดประโยชน์ทั้งทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ ~bประการที่สี่~b รัฐจะต้องนำหลักการบริหารทางเศรษฐศาสตร์มาใช้ ซึ่งภาวะธรรมชาติของมนุษย์บนพื้นฐานที่ว่า มนุษย์ในโลกนี้ต้องการเป็นคนดี อยู่อย่างสงบสุขถ้าสมาชิกในสังคม มีอาหาร มีที่อยู่อาศัยได้รับการศึกษา มีเงินใช ้มีครอบครัวที่อบอุ่น บุคคลก็จะกระทำผิดน้อยลง ~bประการที่ห้า~b นำข้อยกเว้นโทษประหารชีวิต มาบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญโดยใส่ไว้ในมาตรา 31 แห่งรัฐธรรมนูญ ในประเด็นการยกเว้นโทษประหารชีวิตแก่หญิงมีครรภ์ บุคคลวิกลจริต บุคคลอายุไม่ถึง 18 ปี และประเด็นสำคัญที่จะต้องเพิ่ม คือ ผู้สูงอายุ โดยสังคมไทยมีความอ่อนโยน เอื้ออาทรต่อผู้อาวุโส ยกเว้นแก่ผู้สูงอายุก็เป็นสิ่งสำคัญการบัญญัติยกเว้นโทษประหารชีวิตกับบุคคลเหล่านี้ เพื่อเป็นการยืนยันและรับรองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เพราะรัฐธรรมนูญของประเทศที่ยอมรับหลักนิติรัฐ จะต้องคำนึงถึงสิทธิสิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นหลักสำคัญ