วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ศึกษาเกี่ยวกับปัญหาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในภาคปฏิบัติ:ศึกษากรณีคดีในศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง เพื่อการระงับข้อพิพาทโดยการไกล่เกลี่ยซึ่งเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่สำคัญและเป็นที่นิยมของคู่กรณีอย่างมากที่เลือกใช้ในการระงับข้อพิพาท โดยเฉพาะการระงับข้อพิพาทด้านทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศจนอาจจะสรุปได้ว่าการไกล่เกลี่ยเป็นการระงับข้อพิพาทที่ทุกฝ่ายได้รับประโยชน์สูงสุดด้วยการบวนการไกล่เกลี่ยที่มีความรวดเร็ว ประหยัด เป็นธรรม รักษาชื่อเสียง รักษาความลับในทางธุรกิจ รักษาสัมพันธ์ภาพในทางธุรกิจได้ดีและมีผลลัพธ์เป็นที่พึงพอใจแก่ทุกฝ่าย ดังนั้นจึงทำให้บทบาทของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทได้มีเพิ่มมากขึ้นในการระงับข้อพิพาทด้านทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศเป็นลำดับ การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเป็นการระงับข้อพิพาทโดยความสมัครใจและเป็นวิธีหาข้อเท็จจริงโดยการปฏิบัติที่ชอบธรรม ในการไกล่เกลี่ยผู้ไกล่เกลี่ยไม่จำเป็นจะต้องใช้หลักกฎหมายเพียงใช้ความเป็นธรรมความเป็นกลางความมีเมตตา ความสุจริตมีความจริงใจมีเจตนาที่แท้จริงต่อการไกล่เกลี่ยรวมทั้งความมีเจตนาที่ดีต่อกระบวนการไกล่เกลี่ย ของผู้ไกล่เกลี่ยและผู้ร่วมกระบวนการไกล่เกลี่ยทุกฝ่ายซึ่งหมายรวมถึงคู่พิพาทคู่กรณีทุกฝ่ายที่เข้ามาเกี่ยวข้องในกระบวนการไกล่เกลี่ยเป็นสำคัญในการที่จะนำไปสู่ความสำเร็จในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเพื่อยังให้เกิดการประนีประนอมยอมความกันในศาลและมีการทำคำพิพากษาตามยอมให้มีผลบังคับใช้ได้สมดังเจตนารมณ์ของคู่ความในการตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความที่สมบูรณ์ตามกฎหมายมากยิ่งขึ้น ดังนั้นเมื่อการบวนการไกล่เกลี่ยมีประโยชน์ที่ดีมากมายหลายประการ จึงควรหาแนวทางแก้ไขให้การไกล่เกลี่ยเป็นที่ยอมรับที่จะใช้ในการระงับข้อพิพาทในทางหลักมิใช่เป็นเพียงทางเลือกในการระงับข้อพิพาทเท่านั้น ฉะนั้นจากการศึกษาถึงปัญหาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในภาคปฏิบัติ:กรณีคดีในศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลางนั้น จึงขอสรุปว่าควรมีการออกกฎหมายมารับรองกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในศาล เพื่อจะได้ปฏิบัติให้เป็นไปในแนวทางเดียวกันและเป็นที่นิยมในการระงับข้อพิพาทที่สำคัญ เช่น คดีทรัพย์สินทางปัญญาและคดีการค้าระหว่างประเทศที่มีลักษณะคดียุ่งยากพิเศษกว่าคดีทั่วไปและในปัจจุบันนั้นมีปริมาณคดีหรือข้อพิพาทเพิ่มมากขึ้นเป็นลำดับ