วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษากระบวนการสื่อสารผ่านคุตบะฮฺวันศุกร์ของชาวไทยมุสลิม ตลอดจนศึกษาถึงวิธีการแสวงหาข้อมูลของคอเต็บและอิหม่ามรวมถึงกลยุทธ์การบรรยายคุตบะฮฺวันศุกร์ของคอเต็บหรืออิหม่าม โดยทำการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกกลุ่มตัวอย่าง 2 กลุ่ม ได้แก่ คอเต็บหรืออิหม่าม ประจำมัสยิด รวม 5 ท่าน และชาวไทยมุสลิมที่เข้าฟังคุตบะฮฺวันศุกร์ จำนวน 20 คน ผลการวิจัยพบว่า 1. กระบวนการสื่อสารในคุตบะฮฺวันศุกร์นั้นมีองค์ประกอบ 4 ประการคือ ผู้ส่งสาร ซึ่งได้แก่ คอเต็บหรืออิหม่าม ผู้ทำหน้าที่บรรยายคุตบะฮฺวันศุกร์สาร ได้แก่ เนื้อหาของคุตบะฮฺวันศุกร์ที่คอเต็บแต่ละ ท่านบรรยาย ช่องทางการสื่อสาร และผู้รับสาร ได้แก่ ชาวไทยมุสลิมที่เข้าฟังคุตบะฮฺวันศุกร์ 2. วิธีการแสวงหาข้อมูลของคอเต็บและอิหม่ามนั้น มาจาก 2 แหล่งด้วยกัน คือ 2.1 จากพระมหาคัมภีร์อัลกุรอานและหนังสือรวบรวมอัลหะดีษ (จริยวัตรของท่านนบีมุฮัมมัด) 2.2 จากสื่ออื่นๆ ได้แก่ สื่อวิทยุโทรทัศน์ หรืออินเตอร์เน็ตรวมทั้งสื่อสิ่งพิมพ์อื่นๆ 3. กลยุทธ์การบรรยายคุตบะฮฺวันศุกร์ที่คอเต็บใช้ในการบรรยายได้แก่ การนำเสนอเรื่องราวที่ปัจจุบันทันด่วน นอกจากนั้นยังมีการยกตัวอย่างจากพระมหาคัมภีร์อัลกุรอานและหนังสือรวบรวมอัลหะดีษเพื่อให้มุสลิมเห็นภาพที่ชัดเจน รวมทั้งมีการใช้อวัจนะภาษา เช่น ท่าทางน้ำเสียงและคำพูดเป็นตัวช่วย