ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดซึ่งถือว่าเป็นอาชญากรรมไร้ผู้เสียหายของประเทศที่เป็นภาคีสมาชิกอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการลักลอบค้ายาเสพติดและวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท ค.ศ. 1988 โดยในด้านของผู้เสพที่เป็นเหยื่อหรือผู้เสียหายของการกระทำความผิดจะดำเนินการอยู่บนพื้นฐานแนวคิดที่ถือว่าผู้เสพเป็นผู้ป่วยด้วยมาตรการบำบัดรักษาที่มุ่งเน้นการบังคับบำบัดรักษาภายใต้กลไกและกระบวนการตามกฎหมายว่าด้วยการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด มาตรการบังคับบำบัดรักษาผู้เสพยาหรือผู้ติดยาเสพติดตามกฎหมายดังกล่าวเป็นกระบวนการดำเนินงานโดยอำนาจฝ่ายบริหารซึ่งกระทบกระเทือนต่อสิทธิเสรีภาพของบุคคลตามที่รัฐธรรมนูญได้รับรองไว้กล่าวคือ ให้อำนาจคณะอนุกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดในการควบคุมตัวผู้เสพหรือผู้ติดยาเสพติดไว้เพื่อการตรวจพิสูจน์การเสพหรือติดยาเสพติด การฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดรวมถึงการลด การขยายระยะเวลาดำเนินการดังกล่าว นอกจากนี้ยังมีอำนาจในการตัดสินเสมือนอำนาจฝ่ายตุลาการในกรณีที่ผลการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดของผู้เสพหรือผู้ติดยาเสพติดที่เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดเป็นที่พอใจ ก็จะปล่อยผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดนั้นไป โดยถือว่าพ้นจากความผิดที่ถูกจับกุมหากไม่เป็นที่พอใจก็จะถูกดำเนินคดีต่อไป การบังคับบำบัดรักษาผู้เสพหรือผู้ติดยาเสพติดของต่างประเทศซึ่งมีการกระทบกระเทือนต่อสิทธิเสรีภาพของบุคคลด้วยการควบคุมตัวและการตัดสินคดี อาทิ สหรัฐอเมริกา มาเลเซีย สิงคโปร์และ ออสเตรเลียจะเป็นการดำเนินงานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดภายใต้อำนาจฝ่ายตุลาการอันเป็นการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของบุคคลตามที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้ แต่ในการควบคุมตัวเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดและการตัดสินลักษณะกึ่งอำนาจตุลาการของคณะอนุกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดอันเป็นฝ่ายบริหารนี้ ย่อมเป็นการขัดหรือแย้งต่อความชอบด้วยรัฐธรรมนูญที่กำหนดให้การควบคุมตัวและการตัดสินคดีเป็นอำนาจของฝ่ายตุลาการดังนั้น หากต้องการให้การฟื้นฟูสมรรถภาพผู้เสพหรือผู้ติดยาเสพติดของไทยเกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น รวมถึงสอดคล้องต่อหลักนิติธรรมและรัฐธรรมนูญ สมควรที่จะมีการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดในเรื่องดังกล่าวให้สอดคล้องต่อรัฐธรรมนูญ อีกทั้งควรกำหนดให้ผู้บำบัดรักษาสามารถขอเข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพตามกฎหมายนี้ไว้ด้วย